ရွားပါးေရေနသတၱဝါေရဝက္ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေႏွာင့္ေႏွးေန ေငြေၾကး၊ နည္းပညာႏွင့္ ပစၥည္းကိရိယာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ဟုဆို

ဓါတ္ပံု - animal.nationalgeographic.com

ရွားပါး ေရေနသတၲဝါျဖစ္သည့္ေရဝက္ (Dugong) ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ ငန္းေဆာင္ရြက္ရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံအ
ေန ျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္ တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားေသာ္ လည္း ေငြေၾကး၊ နည္းပညာႏွင့္
ပစၥည္း ကိရိယာလိုအပ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ထိန္း သိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ားေႏွာင့္ေႏွးေန ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရဝက္သည္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ ႏွင့္ သဘာဝအပင္မ်ားကာကြယ္ေရး ႏွင့္ သဘာဝနယ္ေျမမ်ားထိန္းသိမ္း
ေရးဥပေဒတြင္ လံုးဝကာကြယ္ထား သည့္ မ်ဳိးသုဥ္းမည့္အႏၲရာယ္မွကာ ကြယ္ရမည့္ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္မ်ား ထဲတြင္ ပါဝင္ၿပီး၊ ယင္းႏွင့္ပတ္သက္ ၿပီးထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ ရန္ ၂ဝဝ၇ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္ကိုႏိုင္ငံေပါင္း ႏွစ္ ဆယ္ခန္႔ကလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾက ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေန
ျဖင့္ေရဝက္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေကာင္ေရေကာက္ ယူျခင္းႏွင့္သုေတသနလုပ္ငန္းေဆာင္ ရြက္မႈမ်ားအား နည္းေနေသးေၾကာင္း သိရသည္။

''ဒီေကာင္ေတြေလ်ာ့နည္းသြားတယ္လို႔လဲ ေျပာလို႔မရေသးဘူး။ေကာင္ေရေကာက္ထားတာမရွိဘူး။ ေငြေရး
ေၾကးေရးနဲ႔နည္းပညာ၊ စက္ ကိရိယာေတြရရင္ေတာ့ ေကာင္ေရ ေကာက္လို႔ရမယ္။ တတ္ႏိုင္သေရြ႕ ေတာ့ လုပ္ေနၾကတယ္။ အခ်က္အလက္ ေတြ၊ ေရဝက္ေတြ႕ႏိုင္တဲ့ေနရာေတြကို စံုစမ္းတာေတြလုပ္ေနတယ္''ဟု
ျမန္မာ ႏိုင္ငံအဏၰဝါသိပၸံအသင္းမွ ဥကၠ႒ ဦးတင္ထြန္းက ေျပာသည္။

ေရဝက္သည္မ်ဳိးသုဥ္းေပ်ာက္ ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္ေနေသာငါးမ်ဳိးစိတ္ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး၊ ပင္လယ္ကမ္း႐ိုးတန္း
ေဒသ၊ ေက်ာက္တန္းမ်ား၊ ပင္လယ္ ျမက္ခင္းမ်ားႏွင့္ သဲေသာင္စပ္စပ္ေန ရာမ်ားတြင္ က်င္လည္က်က္ စား ေၾကာင္း၊ မီးခိုးေရာင္ရွိၿပီး၊ ဧရာဝတီ လင္းပိုင္ထက္ ကိုယ္ခႏၶာႀကီးမား ေၾကာင္း၊ တစ္ႏွစ္လွ်င္တစ္ႀကိမ္ သား ေပါက္ၿပီး၊ တစ္ႀကိမ္လွ်င္တစ္ေကာင္ သာသားေပါက္ေသာ ေရေနႏို႔တိုက္ သတၱဝါတစ္မ်ဳိးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

''ဒီေကာင္ေတြကို အေကာင္ေရ ေကာက္ဖို႔က စက္တပ္ယာဥ္ပ်ံေတြ သံုးရမယ္။ ေဝဟင္ကေနၾကည့္ရမယ္။ ၾငခမသယ ိမသာန ပါတဲ့စက္ယာဥ္ပ်ံ ေတြ သံုးတာက သက္လဲသက္သာ ၿပီး ရွာေတြ႕ႏိုင္တယ္။ ဒီေကာင္
ေတြက ေကာင္ေရေကာက္ဖို႔ ခက္တယ္။ထိုင္းဘက္မွာဆိုရင္လဲ ေတာ္ေတာ္ ေပါတယ္။ သူတို႔ဆီမွာ ထိန္း သိမ္းေရး လုပ္မယ့္ပညာရွင္ေတြ၊ ပစၥည္းေတြ လဲ ရွိတယ္။ သူတို႔ဘက္ကကူညီရင္ ေတာ့ အဆင္ေျပႏိုင္ တယ္''ဟုယင္းက ေျပာသည္။

ေရဝက္ထိန္းသိမ္းေရးကို ကမၻာ ေပၚတြင္ေဒသေျခာက္ခုခြဲၿပီး ေဆာင္ ရြက္ေနျခင္းျဖစ္ကာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အိႏၵိယသမုဒၵရာအပိုင္းတြင္ပါဝင္ ၿပီး၊ ျပည္တြင္းပညာရွင္အျပင္၊ ျပည္ပ ပညာရွင္မ်ားလည္း ပါဝင္ေဆာင္ ရြက္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

''ပိုက္ထဲမွာေရဝက္ပါတာ သံုး ေကာင္ေလာက္ရွိၿပီ။ ပါလာရင္ေတာ့ ပိုက္သမားေတြကစားၾကတယ္။ ေရာင္း ရေအာင္အထိလဲ မပါဘူး။ တစ္ခါ တေလပဲ ေတြ႕ရတာမ်ားတယ္။ အ ေကာင္ကေတာ့ႀကီးတယ္။ ပိုက္နဲ႔ၿငိ ၿပီး ေသတယ္ထင္တာပဲ''ဟု ဂြၿမိဳ႕နယ္ ကံငူေက်းရြာမွ ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာသည္။

ေရဝက္(ေခၚ)ေရသူမသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတန္း၊ တနသၤာရီကမ္း႐ိုးတန္းႏွင့္ ပင္လယ္ ျမက္ ခင္းမ်ားရွိသည့္ ေရၾကည္လင္ ေသာေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္က်က္ စားေၾကာင္း သိရသည္။

‪‎Democracytoday‬