ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ဝင္ေရာက္လာသည္ႏွင့္အတူ ျပည္တြင္း စက္မႈဇုန္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လက္ရွိ ႀကံဳေတြ႕ေနရသည့္ အခက္အခဲမ်ား၊ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ ေဖာ္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္အဝန္း (AEC) ေပၚေပါက္လာပါက ျပည္တြင္းစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၏ အနာဂတ္က စိန္ေခၚမႈမ်ားနဲ႔ ျပည့္ႏွက္လ်က္ရွိသည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ျပည္တြင္းရွိ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ႀကံဳေတြ႕လာၾကရမည့္ စိန္ေခၚခ်က္၊ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ၊ ကုန္ထုတ္ လုပ္မႈ စသည့္ အေျခအေနမ်ားအေပၚ ဧရာဝတီသတင္းဌာန အႀကီးတန္းသတင္းေထာက္ ေမစစ္ပိုင္က လိႈင္သာယာစက္မႈဇုန္ စီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီဥကၠ႒လည္းျဖစ္၊ AA ကုမၸဏီလုပ္ငန္းစု၏ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္သူ ဦးျမတ္သင္းေအာင္ကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္း ထားသည္မ်ားကို စုစည္းေဖာ္ျပပါသည္။
![]() |
| ဦးျမတ္သင္းေအာင္ (ဓာတ္ပံု – ေဂ်ပိုင္ / ဧရာဝတီ) |
ဧရာဝတီ ။ ။ စက္မႈဇုန္လုပ္ငန္းေတြမွာ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဝင္ေရာက္လာတာေၾကာင့္ တိုးတက္ လာတဲ့အပိုင္းေတြကို ေတြ႕ေနရေတာ့ အန္ကယ္ တာဝန္ယူေနတဲ့ လိႈင္သာယာစက္မႈဇုန္ရဲ႕ လက္ရွိ အေျခအေန ဘယ္လိုရွိပါလဲ။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ လိႈင္သာယာဇုန္ တခုတည္းမွာတင္ ဇုန္ ၇ ဇုန္ ခြဲထားတယ္၊ အဲဒီမွာ စက္႐ံုေပါင္း ၆၀ဝ ေက်ာ္ လည္ပတ္ေနတယ္၊ အရင္ အစိုးရလက္ထက္က စက္႐ံု ၄၀ဝ ေလာက္ပဲ ရွိခဲ့ေပမယ့္ အစိုးရသစ္လက္ထက္ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ကာလ အတြင္းမွာ စက္႐ံုေပါင္း ၂၀ဝ ေက်ာ္ ထပ္ၿပီးတိုးလာတယ္။ ဒီထက္လည္း တိုးလာႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိတယ္၊ လိႈင္သာယာ ဇုန္ေျမထဲမွာေတာ့ ေျမကြက္ ေတြ ကုန္သေလာက္ရွိေနၿပီ။
ဧရာဝတီ ။ ။ ေျမကြက္ေတြ ကုန္ေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ ရင္းႏွီး ျမဳပ္ႏွံမယ့္သူေတြ ထပ္လာရင္ ဘယ္လိုလုပ္ပါမလဲ။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ ေျမက လိႈင္သာယာဇုန္ ေျမထဲမွာေတာ့မရွိေတာ့ ဘူးေပါ့၊ ဒါေပမယ့္ အသစ္တိုးခ်ဲ႕တဲ့ ဇုန္ေတြရွိတယ္၊ ဒီဘက္ဇုန္ေတြမွာ မရၾကေတာ့ ရန္ကုန္အေရွ႕ပိုင္း ဘက္ျခမ္းက ေျမကြက္ေတြမွာ ဇုန္ေျမတိုးခ်ဲ႕ေနတာ ေတြရွိတယ္။
ဧရာဝတီ ။ ။ စက္မႈဇုန္ေတြမွာ ေျမေဈးႀကီးလာေတာ့ ဝယ္မယ့္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အခက္ေတြ႕ႏိုင္မလား၊ ဘယ္လိုရွိႏိုင္လဲ။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ ေျမေဈးေတြ တက္ေနတာေတာ့ မွန္ေပမယ့္ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ ဝယ္လို႔မရတဲ့ အေျခအေနဆိုေတာ့ ေျမေနရာေတြကို ငွားၿပီးလုပ္ၾကတယ္၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း တိုင္းရင္းသား လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ လက္တြဲၾကတယ္။ အန္ကယ္တို႔တုန္းက ဇုန္ေျမေနရာရေတာ့ အစိုးရဘက္က လမ္းအသင့္အတင့္ ခင္းေပးတယ္၊ ေရေျမာင္းသြယ္ေပးခဲ့တယ္ေပါ့၊ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ အစီအစဥ္နဲ႔ ကိုယ္လုပ္ၾကရတာေတြရွိတာပဲ၊ အခုဆိုရင္ စက္႐ံုေတြရဲ႕ ေျမ ၁ ဧက ကို ေငြ ၁၀ဝ၀ဝ ႏႈန္း ေကာက္ၿပီးေတာ့ ေရ၊ မီး ရရွိဖို႔ ၊ လမ္းခင္းတာ၊ ဓာတ္တိုင္လဲတာက အစ မီးႀကိဳးေပ်ာက္တာ အဆံုး ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး လုပ္ေနၾကတယ္။
ဧရာဝတီ ။ ။ စက္မႈဇုန္ေတြမွာ မီးရရွိမႈအေျခအေန ဘယ္လို ရွိပါလဲ၊ အရင္အတိုင္းပဲလား။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ ဇုန္ေတြ စတည္ေထာင္ကတည္းက လွ်ပ္စစ္မီး က ၂၄ နာရီ မရခဲ့တာ အခုခ်ိန္ထိပဲ၊ အစိုးရပိုင္းက ႀကိဳးစားေနေပမယ့္ အခုထိမေပးႏိုင္ေသးဘူး၊ မတ္လ ေလာက္ဆိုရင္ လွ်ပ္စစ္မီးရရွိမႈ နည္းသြားတယ္၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကစၿပီး မိုးတြင္းကာလဆိုရင္ လွ်ပ္စစ္မီး ကို ၂၄ နာရီေပးတယ္၊ အရင္ႏွစ္ေတြက မတ္လေလာက္ဆို ဇုန္ေတြထဲမွာ မီးမရေတာ့ဘူး၊ ဒီႏွစ္ေတာ့ ထူးျခားတယ္၊ ယေန႔အထိကို မီးမျဖတ္ေသးဘူး၊ ၾကည့္ရတာေတာ့ ဆည္ေတြမွာ ေရပိုရတယ္ ထင္တယ္။
ဧရာဝတီ ။ ။ အစိုးရပိုင္း တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ဇုန္ေတြအတြက္ မီးရရွိေရးကိစၥကို မညႇိႏိႈင္းၾကဘူးလား။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ အႀကိမ္ႀကိမ္ ညႇိႏိႈင္းခဲ့တယ္၊ အစိုးရဘက္က ပုဂၢလိကနဲ႔ IPP (Independent Power Producers) လုပ္ဖို႔ပဲေျပာၾကတယ္၊ IPP နဲ႔လုပ္ဖို႔ဆိုၿပီး အကုန္ လံုးလည္း စုစည္းၿပီးၿပီ၊ အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီေတာင္ တည္ေထာင္ထားတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အစိုးရဘက္က ဓာတ္ေငြ႕မေပးႏိုင္ဘူး၊ ဒီဇယ္စတဲ့ တျခားပစၥည္းေတြ နဲ႔ လုပ္လို႔ေျပာေနေတာ့ အဲဒါေတြက ေဈးႀကီးေနတယ္၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကထြက္တဲ့ ဓာတ္ေငြ႕ ျပည္ပကို တယူနစ္ ၁၀ဝ ႏႈန္းနဲ႔ ေရာင္းေနတာက အစိုးရ ဘ႑ေငြရၿပီး၊ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားက ဒီဇယ္ဆီကို ဝယ္သံုးေနရေတာ့ တယူနစ္ကို ၃၀ဝ က်ပ္ ကုန္ေနရတယ္ေလ။
ဧရာဝတီ ။ ။ လုပ္ငန္းပိုင္းမွာေရာ ဘယ္လိုျပႆနာေတြ ရွိလာလဲ။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ ျပည္တြင္းမွာ အႀကီးစား စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ လာၿပီး ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံတာအားနည္းေနတယ္၊ အထည္ ခ်ဳပ္ကုမၸဏီေတြေလာက္ပဲ လာတယ္၊ အဲဒါေတြက လုပ္အားခ သိပ္မ်ားလာရင္ လုပ္လို႔မရေတာ့ဘူး၊ ေဈးေပါတဲ့ေနရာေတြကို ေရႊ႕ကုန္ၾကတာ၊ ကုမၸဏီ တခုဆိုရင္ ဟမ္းဖုန္းေတြကို ထုတ္လုပ္ဖို႔လာတယ္၊ မီးကို မဂၢါဝပ္ ၅၀ ေလာက္ထိသံုးခ်င္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ အစိုးရက မေပးႏိုင္ဘူးဆိုေတာ့ အခု အဲဒီကုမၸဏီ ဗီယက္နမ္ကို ေရာက္သြားၿပီေျပာတယ္၊ ေျမေနရာက အဆင္ေျပေပမယ့္ လွ်ပ္စစ္မီးမရေတာ့ ဒီဇယ္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ရမယ္ဆိုရင္ စရိတ္က တြက္ေျခမကိုက္ဘူး။
ဧရာဝတီ ။ ။ လုပ္ငန္းရွင္တေယာက္အေနနဲ႕ အရင္တုန္းကနဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနမွာ စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္ရတာ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိလာၿပီလား။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ အမ်ားႀကီး ကြာျခားလာတယ္၊ အရင္ကဆိုရင္ ပစၥည္းတခုထုတ္ဖို႔၊ သြင္းဖို႔အေရး လိုင္စင္ရဖို႔ဆိုတာ ဝန္ထမ္းေတြ အမ်ားႀကီးခန္႔ထားရတယ္၊ စရိတ္ေတြ ကုန္တယ္၊ အခုက ေခတ္ေျပာင္းလာေတာ့ တခ်ိဳ႕ ကုန္စည္ေတြဆိုရင္ လိုင္စင္မလိုေတာ့ဘူး၊ အလုပ္ လုပ္ရတာ ျမန္ဆန္လာတယ္၊ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ကုန္သည္ေတြက ၾကည္ျဖဴၿပီး အခြန္ေတြ ပိုေဆာင္လာၾကတယ္။
ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ဝင္လာၿပီဆိုေတာ့ ယွဥ္ၿပိဳင္ရတာေတြ ရွိလာၿပီလား။
ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာ မဟုတ္ ေသးဘူး၊ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ေတြ (SEZ) က အခု အခ်ိန္ထိ အလုပ္မစႏိုင္ေသးတာ၊ ေနာက္ထပ္ ၂ ႏွစ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူရဦးမွာ။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၅ မွာ အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္အဝန္း ( AEC) ဝင္ လာေတာ့မယ္၊ SEZ ေတြထက္ ပိုၿပီးေတာ့ ေၾကာက္ စရာေကာင္းတာ AEC ပဲ။
ဧရာဝတီ ။ ။ ဘာေၾကာင့္ အဲဒီလို ေျပာႏိုင္တာလဲ။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ AEC ဝင္လာၿပီဆိုရင္ အာဆီယံ ၁၀ ႏိုင္ငံက ပစၥည္းေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာလို႔ရၿပီ၊ သြင္းကုန္အခြန္ မေပးရေတာ့ဘူး၊ ႏိုင္ငံျခားကပစၥည္း ေတြ အမ်ားႀကီးဝင္လာလိမ့္မယ္၊ အဲဒီေတာ့ ျပည္ပ ကလာတဲ့ပစၥည္းနဲ႔ ျပည္တြင္းစက္႐ံုကပစၥည္းနဲ႔ ယွဥ္ရေတာ့မယ္၊ အဲလိုအခ်ိန္ေရာက္ရင္ ျပည္တြင္းစက္႐ံု တခ်ိဳ႕၊ အေသးစား၊ အႀကီးစား လုပ္ငန္းတခ်ိဳ႕ ျပဳတ္ က်န္ေနခဲ့လိမ့္မယ္၊ ျပည္ပက စက္႐ံုအႀကီးဝင္လာရင္ စက္႐ံုအေသးတခ်ိဳ႕ ၿပိဳသြားမွာပဲ၊ အၿပိဳင္အဆိုင္ေတြ ရွိလာေတာ့ ေဈးကြက္မွာ ဝင္ေရာင္းတဲ့ ေဈးႏႈန္းက သက္သာသြားမယ္၊ ျပည္သူေတြအတြက္ေတာ့သိပ္ကို ေကာင္းသြားႏိုင္တယ္။
ဧရာဝတီ ။ ။ ဒါဆို ျပည္တြင္းကုမၸဏီေတြ ထိခိုက္မႈေတြ မ်ားလာႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္လား။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ ျပည္တြင္းက ျပည္ပကို ကုန္ပစၥည္းတင္ပို႔တဲ့ အခါမွာ အရမ္းအားသာသြားတယ္၊ ျပည္ပမွာက်ေတာ့ ေဈးပိုရတယ္၊ အခြန္မေပးရေတာ့ဘူး၊ တိုင္း ျပည္လည္း ဝင္ေငြမ်ားမ်ားရတယ္၊ ျပည္တြင္းမွာပဲ ထုတ္လုပ္ၿပီး ေရာင္းေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ နစ္နာႏိုင္ တာေပါ့၊ ဒါေၾကာင့္ Export မ်ားမ်ား ထုတ္ပါလို႔ ေျပာေနရတာ။
ဧရာဝတီ ။ ။ အစိုးရက ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းရွင္ ဘယ္သူေတြကို ပိုၿပီး ဦးစားေပးေနတယ္ လို႔ျမင္လဲ။
ဦးျမတ္သင္းေအာင္ ။ ။ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ဦးစားေပးတယ္ ဆိုေပမယ့္ ႏႈတ္အားျဖင့္ပဲ အားသာေပးလို႔ရတာေလ၊ အေသးစား အလတ္စား စက္မႈလုပ္ငန္းေတြကို အခြန္မယူေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာေနေပမယ့္ တကယ္ တမ္းက်ေတာ့ အခြန္ေဆာင္ေနရတုန္းပါပဲ၊ ဒါေပ မယ့္ ျပည္ပကိုသြားၿပီး ဖိႏွိမ္ေနလို႔ၾကေတာ့လည္း မရျပန္ဘူး၊ သူတို႔ကို အခြင့္အေရးေပးမွ လာမွာဆို ေတာ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒ FDI Law အရ ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ပိုၿပီး အခြင့္အေရး ေပးထားတယ္။
ဒါဆို ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒအရဆိုရင္ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းရွင္ေတြအတြက္ ထိခိုက္မႈ ရွိေန တာေပါ့။ FDI ကိုေတာ့ ငါးႏွစ္စာ အခြန္ေငြမယူဘူး၊ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းေတြက လုပ္ငန္းစကတည္းက အခြန္ေငြေပးရတယ္၊ ဒါေတြကို တေျပးညီျဖစ္ေအာင္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကတင္ျပထားတယ္ဆိုေတာ့ အစိုးရ ဘက္က တနည္းနည္းနဲ႔ မွ်တေအာင္လုပ္ေပးမယ္ ထင္တာပဲ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ (MIC) နဲ႔ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ေျမအသစ္ဝယ္ရမယ္၊ စက္႐ံုအသစ္ ထပ္ေဆာက္ရ မယ္ဆိုေတာ့ မလြယ္ဘူး။ ။
ဧရာဝတီ

မှတ်ချက်များ