တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တိန္ယန္မင္ရင္ျပင္ သတ္ျဖတ္ခံရမႈ ၂၅ ႏွစ္ေျမာက္ အထိမ္းအမွတ္ ပြဲကို တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ ေဟာင္ေကာင္ကြၽန္း၌ က်င္းပရာ လူေပါင္းသိန္းခ်ီ စုေဝးခဲ့ေၾကာင္း BBC သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
လူထုစုေဝးပြဲ စီစဥ္သူမ်ားက လူေပါင္း ၁၈၀,၀၀၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားကမႈ တက္ေရာက္သူ ဦးေရမွာ ၁၀၀,၀၀၀ ေအာက္သာ ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။
ေဟာင္ေကာင္ကြၽန္းသည္ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံ လက္ေအာက္တြင္ ရွိေသာ္လည္း ျပည္မႀကီး တ႐ုတ္မ်ားကဲ့သို႔ မဟုတ္ဘဲ ျပည္သူ႔အခြင့္အေရးကို ရယူ ထိန္းသိမ္းထားသည္။
၁၉၈၉ ခုနစ္တြင္ ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း ကြန္ျမဴနစ္ပါတီတြင္း သေဘာထား တင္းမာသူမ်ား အသာစီးရၿပီးေနာက္ ဆႏၵျပမႈမ်ားကို အင္အားသုံး ၿဖဳိခြင္းခဲ့သည္။
တ႐ုတ္ အာဏာပိုင္မ်ားက ၁၉၈၉ ဆႏၵျပမႈမ်ားမွာ တန္ျပန္ေတာ္လွန္ေရး လႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္ထားၿပီး တရားဝင္ ေအာက္ေမ့ဖြယ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ျခင္း မရွိေပ။
ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္း တီယန္မင္ အထိမ္းအမွတ္ကို ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ က်င္းပသည့္ ေနရာဆို၍ ျပည္သူ႔လြတ္လပ္ခြင့္ ရရွိထားေသာ ေဟာင္ေကာင္ကြၽန္း တစ္ေနရာသာ ရွိသည္။
မီးမ်ား မွိတ္လိုက္သည္ႏွင့္ တစ္ၿပဳိင္နက္ လူမ်ားက အေမွာင္ထဲတြင္ ဖေယာင္းတိုင္မ်ား ထြန္းညႇိလိုက္ၿပီး ၁၉၈၉ ခုနစ္ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔တြင္ ေသဆုံးသြားသူမ်ား၏ နာမည္မ်ားကို စပီကာျဖင့္ ဖတ္ၾကားခဲ့ၾကသည္။
“ဖေယာင္းတိုင္ မီးေရာင္ေတြကို ရွီက်င့္ဖ်င္ (တ႐ုတ္သမၼတ) ျမင္ႏိုင္ပါေစ” ဟု ေဟာင္ေကာင္ စုေဝးပြဲ စီစဥ္သူ လီေခ်ာက္ယန္က AFP သတင္းကို ေျပာၾကားသည္။
ထိုင္ဝမ္ရွိ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားလည္း အထိမ္းအမွတ္ပြဲ ဆင္ႏြဲခဲ့ၾကၿပီး တ႐ုတ္အာဏာပိုင္မ်ား၏ ၿဖဳိခြင္းမႈသည္ ႀကီးမားေသာ သမိုင္းဆိုင္ရာ ဒဏ္ရာႀကီး ျဖစ္ေၾကာင္း ထိုင္ဝမ္သမၼတ မာရင္ေက်ာက္က ေဝဖန္လိုက္သည္။
အဆိုပါ တီယန္မင္ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ရာမ်ားကို ထင္ျမင္အသုံးခ်ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဆိုင္ေသာ အျမင္မ်ားကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ ေဘဂ်င္းကို ထိုင္ဝမ္ႏွင့္ ဂ်ပန္အစိုးရမ်ားက ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။
ေတာင္တ႐ုတ္နယ္ေျမ ပိုင္ဆိုင္ေရး တ႐ုတ္ႏွင့္ အျပင္းအထန္ အျငင္းပြားေနေသာ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံကလည္း တီယန္မင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဝဖန္ျခင္းမရွိ ႏႈတ္ဆိတ္ေနျခင္းကို စတင္လမ္းခြဲလိုက္ၿပီး တ႐ုတ္အစိုးရ၏ အျပဳအမႈမ်ားကို ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာမ်ားတြင္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္လိုက္သည္။
သို႔ေသာ္လည္း အထိမ္းအမွတ္ေန႔တြင္ လူထုစုေဝးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာမည္ကို စိုးရိမ္ျခင္းေၾကာင့္ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္မ်ားက တိန္ယန္မင္ရင္ျပင္တြင္ လုံၿခံဳေရး တင္းက်ပ္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ထားၿပီး ႏိုင္ငံေရး တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူမ်ားကိုလည္း ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းထားခဲ့သည္။
တိန္ယန္မင္ရင္ျပင္အနီး ျဖတ္သန္းသြားလာသူမ်ားကို တ႐ုတ္လုံၿခံဳေရးမ်ားက တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ စစ္ေဆးေနေသာ္လည္း ၁၉၈၉ ခုနစ္ ဆႏၵျပပြဲတြင္ ေသဆုံးသြားသူအခ်ဳိ႕၏ ေဆြမ်ိဳးမ်ားကို ရင္ျပင္တြင္းသို႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔အေစာင့္ျဖင့္ ဝင္ေရာက္ လည္ပတ္ခြင့္ ျပဳထားသည္။
“၁၉၈၉ ဇြန္ ၄ ေန႔ရက္ေတြမွာ သတ္ျဖတ္ခံ၊ ထိန္းသိမ္းခံ၊ ေပ်ာက္ဆုံးေနသူေတြနဲ႔ ပတ္သက္၍ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြ တာဝန္ခံ လုပ္ေဆာင္ေပးသင့္ပါတယ္” ဟု အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္မ်ားကို ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။
The voice
မှတ်ချက်များ