(၁) ဒူလာေသြး၀မ္းပ်က္ေရာဂါအတြက္ ဆီးျဖဴသီးေျခာက္ကို ငါးရွဥ့္နွင့္ ခ်က္စားရသည္၊
(၂) အေရးျပားတြင္ ျဖစ္တတ္ေသာ ယားနာ၊ေပြး၊ညင္း၊တင္းတိပ္မ်ားအတြက္
ဆီးျဖဴသီးေျခာက္(သို႕)အစိုကို
ေသြး၍ သံပုရာသီးအနည္းငယ္ထည့္ျပီးလိမ္းရသည္။
(၃) ဆီးခ်ိဳေရာဂါအတြက္ ဆီးျဖဴ(သို႔)ေျမဆီးျဖဴ ပဥၥငါးပါးျပဳတ္ေသာက္ရသည္၊
(၄) နွားေခါင္းေသြးလ်ံဳျလင္းအတြက္ ဆီးျဖဴသီးကို ၾကိတ္၍ထိပ္ကအံုေပးရသည္။
(၅)ဆီးပုပ္ေရာက္ဂါအတြက္ ဆီးျဖဴသီးေျခာက္မႈန္႔ကို
ထန္းလ်က္၊မ်ားရည္၊တကာနွင့္နယ္စားရသည္။
(၆)ေသြး၀မ္းသြားလ်ွင္ ဆီးျဖဴသီး အစိမ္းကိုေထာင္း၍ အရည္ညစ္ယူျပီး
သံပုရာရည္နွင့္ ေသာက္ရသည္။
(၇) လ်ွာကြဲျခင္း၊ပါးစပ္ကဲြျခင္း၊ေပါက္ျခင္းနွင့္
ေရစီးကမ္းျပိဳျခင္းမ်ားအတြက္ ဆီးျဖဴသီးရြက္ကို ေရနွင့္သံုးခြက္
တစ္ခြက္တင္က်ိဳ၍ရေသာ အရည္ကို ပလုတ္က်င္းေပးရသည္။
(၈)ဆီးျဖဴသီးသည္ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ပန္းနာ၊ေလနာ တို႔ကို ေပ်ာက္ကင္းေစသည္၊
(၉) မီးေလွာင္နာ၊ေရေႏြးပူေလာင္နာမ်ားအတြက္ ဆီးျဖဴရြက္ကို အက်ြမ္းေလွာ္၍
အမႈန္႔ျပဴျပီး ျဖဴးေပးရသည္၊
(၁၀) ကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္တတ္ေသာ ေသာက်ဗဟံုးနာအတြက္ ဆီးျဖဴရြက္ကို က်ြမ္းေအာင္ ေလွာ္၍
လိမ္းေသာရသည္၊
(၁၁) ၀မ္းသက္ျခင္း၊ အစာမေၾကျခင္းမ်ား အတြက္ ဆီးျဖဴရြက္နုမ်ားကို
ပုန္းရည္နွင့္ ေက်ြးရသည္။
(၁၂) မ်က္စိတြင္ျဖစ္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားအတြက္ အေစ့ကို ထုေထာင္းေခ်ျပီး
ေရေႏြးနွင့္ျပဳတ္၍
မ်က္စိကို ေဆးေၾကာေပးရသည္။
(၁၃) ေသြးလြန္( ရာသီလြန္လ်ွင္) ဆီးျဖဴသီးအလံုးၾကီးကို စားရသည္။
(၁၄) ေသြးဒူလာ အတြက္ ဆီးျဖဴ၊ဖန္ခါး၊ၾကစု၊သစ္သီးစိမ့္၊ နံသာဆီတံုး
ခြက္တစ္ခြက္တင္ျပဳ၍ အသင့္အတင့္
ေသာက္သံုးေပးရသည္။
(၁၅) ဒူလာသေရာနာ(ဆီးသြားေသာ အခါ ခါးကိုက္ျပီး
အျဖဴဖတ္မ်ားပါေသာေရာဂါ)တြက္ ဆီးျဖဴသီး၊
နႏြမ္းစုၾကီးတို႔ကို ၾကိတ္၍ စားေပးရသည္၊
(၁၆) ဒူလာမုတၱကိတ္ေရာဂါအတြက္ ဆီးျဖဴသီးကို စားေပးရသည္။
(၁၇) ေသြး၀မ္းလြန္ေရာဂါမ်ား အတြက္ ဆီးျဖဴ၇ြက္ျပဳတ္အရည္ကို
ထန္းလ်က္(သို႔)သၾကားနွင့္
ေဖ်ာ္ေသာက္ရသည္။
(၁၈) ထံုက်င္နာအတြက္ ဆီးျဖဴသီးေျခာက္၊ ဖန္ခါးသီးေျခာက္၊
ဆင္သမႏြယ္၊ကန္႔ခ်ဳပ္နီ၊ႏြားေျဖရင္း၊မာလာ၊
အိပ္ေမြ႕သီး၊ ငရုတ္ေကာင္း၊ ကံေကာ္၀တ္ဆံနွင့္ အတူ စု၍ သၾကားနွင့္
သံုးေဆာင္ရသည္၊
(၁၉) လ်ွာကဲြျခင္း အတြက္ ဆီးုျဖဴသီးကို ေရနွင့္သံုးခြက္တစ္ခြက္တင္ျပဳတ္၍
ပလုတ္က်င္းေပးရသည္၊
(၂၀)မကၡရုေရာဂါ အတြက္ ဆီးျဖဴသီးမီးဖုတ္၊ ယင္းျပာကို ဆီနွင့္ ေဖ်ာ္၍ပြတ္ေပးရသည္။
(၂၁)မီးယပ္ျဖဴဆင္းျခင္း အတြက္ ဆီးျဖဴသီးေစ့ကို ေရေႏြးနွင့္ေသြး၍ ေရကို
စစ္ယူျပီး ပ်ားရည္၊ သၾကား
တို႔နွင့္ ေရာေသာက္ရသည္။
(၂၂)အေညာင္း၊ခါးနာခါးကိုက္၊ အေမာအပန္း၊ဒုလာေရာဂါအတြက္
ငါးရွဥ့္ပနီမီးကင္ေျခာက္ကို ဆီးျဖဴသီး
ေျခာက္ထည့္ျပီး နူးေအာင္ ျပဳတ္ရသည္။
ၾကက္သြန္၊ဆားခတ္၍ နွမ္းဆီနွင့္မၾကာမၾကာ ေၾကာ္ခ်က္စားရသည္။
(တစ္ေန႔တစ္ဇြန္းမွာ့နွစ္ဇြန္း
ထိမွီ၀ဲရသည္။
(၂၃) ဓါတ္ခ်ဴပ္ေရာဂါအတြက္ ဆီးျဖဴသီးကို အေျခာက္လွမ္း၍ အမႈန္႔ျပဳျပီး
ပ်ားရည္နွင့္ ေရာစားရသည္။
ဓါတ္ကို ေပ်ာ့ေစပါသည္။
(၂၄)ဆီးျဖူသီးေျခာက္ေဆးသည္ အစာကိုေၾကလြယ္ေစသည္။ ေယာက်ာႍးတို႔၏ ခြန္အားကို
ျဖစ္ေစသည္။
ကာမအားကို ျဖစ္ေစပါသည္။
(၂၅) အသက္ရွည္၊ အဆင္းလွေစရန္ ဆီးျဖဴသီးကို အေျခာက္လွမ္း၍ အမႈန္႔ျပဳျပီး
ပ်ားရည္နွင့္ ေရာစားရသည္။
(၂၆)ဘင္ေျခာက္ျခင္းကို ေျပေစရန္ ၊ဓါတ္သြားေစရန္ ဆီးျဖဴသီး အစိမ္းကို စားရသည္။
(၂၇) အသံသာေစရန္ ဆီးျဖဴသီးကို ဆားရည္စိမ္၍ ဟင္းလ်ွာမ်ားနွင့္ ခ်က္စားရသည္။
(၂ဂ) ေခ်ာင္းဆိုး၊မ်က္စိနာ၊ကင္းေပ်ာက္ေစရန္၊ ပိုးမ်ားေသေစရန္
ဆီးျဖဴသီးကို ဆားရည္စိမ္၍ ဟင္းမ်ား
တြင္ ထည့္ခ်က္စားရသည္။
(၂၉) ေလတင္တုန္းေရာဂါမ်ားအတြက္ ဆီးျဖဴသီးမႈန္႔ကို ပ်ားရည္နွင့္ ေရာစားရသည္။
(၃၀) အသားအေရတြန္႔ျခင္းကို ကာကြယ္ရန္၊ အသံသာ အဆင္းလွရန္၊ ဓါတ္ခ်ဴပ္မူ႔ကို
ကာကြယ္၍ ဓါတ္ေပ်ာ့
ရန္ ဆီးျဖဴသီးေျခာက္မႈန္႔ကို ေရခ်ိဳးျပီး ကိုယ္တိုက္ေပးရသည္။
(၃၁) အတိသာရ၀မ္းေရာဂါ အတြက္ ဆီးျဖဴသီးကို မႈန္႔ညက္ေနေအာင္ ေထာင္း၍
ခ်က္နားတြင္ အံုေပးရ
သည္။
(၃၂) ၾကိဳ႔ထိုးေရာဂါအတြက္ ဆီးျဖဴသီးကို ၾကိတ္ညစ္ရည္၊ပိတ္ခ်င္းမႈန္႔၊
ပ်ားရည္တို႔ကို ေရာေက်ြးရသည္။
အသက္ရႈပြန္ေခ်ာင္း နာက်င္ျခင္း ပါေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၃၃)ျပည္တုလာသေရာ ေရာဂါမ်ားတြက္ ဆီးျဖဴသီးကို အျမစ္ၾကိတ္ညစ္ရည္၊ ပ်ားရည္
နႏြမ္းတို႔ကို
ေရာေက်ြးရသည္။
(၃၄) ၀မ္းခ်ဴပ္၊နွလံုးထံု၊ အစာမေၾက၊ သည္းေျခေရာဂါမ်ားတြက္ ဆီးျဖဴသီးကို
(၁၂) နာရီခန္႔ ေရစိမ္ရသည္။
ေရသြန္ျပီး ေရထပ္ထည့္၍ (၃)နာရီခန္႔ျပဳတ္ရသည္။ အေစ့ထုတ္၍သၾကား(၃)ဆ ထပ္ထည့္၍
ယိုထုတ္ထား၇သည္။
(၃၅) ဆီးေအာင့္ေရာဂါမ်ား အတြက္ ဆီးျဖဴသီးၾကိတ္ညစ္ရည္ကို ဖာလာမႈန္႔ေရာ၍ေသာက္ရ၏။
(၃၆) ဆီးလြန္ေရာဂါအတြက္ ဆီးျဖဴသီးၾကိတ္ညစ္ရည္၊ ငွက္ေပ်ာသီးမွည့္၊
ပ်ားရည္၊သၾကားတို႔ကို ေရာျပီး
လ်ွက္ရသည္။
(၃၇) ပိတ္၀မ္းကိုက္ျခင္း၊၀မ္းသက္ျခင္း၊ ေသြးလ်ွံဳ၊ ေသြးအန္၊
ေသြးက်ေရာဂါျဖစ္ျခင္း အတြက္
ဆီးျဖဴသီးေျခာက္ကိုု ျပဳတ္ျပီး သၾကားခပ္၍ ေသာက္ရသည္။
(၃၈) မီးယပ္ျဖဴဆင္း ေရာဂါမ်ားအတြက္ ဆီးျဖဴသီးေျခာက္ကို ေရစိမ္၍
တစ္ေန႔(၂)ၾကိမ္တိုက္ရသည္။
(၃၉) ေသြးဒူလာအတြက္ ဆီးျဖဴသီးေျခာက္၊ဆားေလွာ္၊ စမုန္နက္ေလွာ္၊ၾကက္သြန္ျဖဴ ေလွာ္၊
ေၾကာင္ပန္းရြက္ေျခာက္၊ ေဆးပိုတီတို႔ကို ညက္ညက္ေထာင္းျပီး
မန္က်ည္းေစ့ခန္႔ေန႔စဥ္စားရသည္။
(၄၀) လူပ်ိဳနာမ်ား အတြက္ ဆီးျဖဴျမစ္၊ ထန္းျမစ္၊
ဆူးရစ္ျမစ္၊ကင္သလင္းျမစ္တို႔ကို ခုတ္ဆင္း၍
သံုးခြက္တစ္ခြက္ တင္က်ိဳရသည္။ အရည္စစ္္ျပီး ေရတစ္၀က္ေရာ၍
သံုးခြက္တစ္ခြက္တင္က်ဳိျပီး
သံုးၾကိမ္ျပဳလုပ္ရသည္။တေန႔ အၾကမ္းပန္းကန္တစ္လံုး ေသာက္ရသည္။
(၄၁) ဆီးေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ မ်က္စိမႈန္၊ မ်က္စိနာနွင့္ ဒူလာပါဒရက္ေရာဂါအတြက္
ဆီးျဖဴသီး ၾကိတ္ညစ္ရည္
နွမ္းဆီစစ္စစ္၊ၾကိတ္မွန္ရြက္ၾကိ္တ္ညစ္ရည္၊ ႏြားနို႔
၊နြယ္ခ်ိဳ၊တို႔ကို သန္႔စင္ေသာ ေၾကးအိုးတြင္
ထည့္ခ်က္ရသည္။ ရေသာ အရည္ကို မ်က္စိတြင္ ခတ္ေပးရသည္။
(၄၂) ဆီး၀မ္းေလမွန္၍ က်န္းမာ ၀ျဖိဳးေစရန္ ဆီးျဖဴသီးေျခာက္ စမုန္နက္ ၊
ေဆးပိုးတီ ဆ၀က္သာ၊
ၾကစု၊ေပြးကိုင္း၊သိေႏၶာ၊ ေက်ာက္ခ်ဥ္၊ဆားတို႔ကို
ညက္ညက္အမႈန္႕ျပဴျပီး လ်ွက္ေပးရသည္။
(၄၃) ဆီးျဖဴရြက္ျပဳတ္ရည္သည္ ခံတြင္း၌ ေပါက္ေသာ အနာ ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၄၄) သစ္ကိုင္းတြင္ သီးလ်ွာက္ရွိေသာ အသီးမွ ကဲြစိမ့္၍ ထြက္လာေသာ အရည္ကို
မ်က္စဥ္းေဆးအျဖစ္
သံုးသည္္။ မ်က္စိေရာင္ေရာဂါကို ကင္းေ၀းေစသည္။
(၄၅) ထံုနစိုေရာဂါ အတြက္ ဆီးျဖဴသီး ၾကိတ္ညစ္ရည္ကို သၾကားနွင့္ ေရာ၍
ေဖ်ာ္ရည္ အျဖစ္ သံုးေဆာင္ၾက
သည္။
(၄၆) ဆီးျဖဴသီး ၾကိတ္ညစ္ရည္ကို သၾကားနွင့္ ေရာ၍ သံုးေဆာင္လ်ွင္
ဆီးေအာင့္၊ ေသြး၀မ္းကိုက္ျခင္း
သည္းေျခေၾကာင့္ ထိုးေအာင့္ျခင္း ၊ၾကိဳ႔ထိုးျခင္း ၊အန္ျခင္း
၊နာတာရွည္၀မ္းခ်ဴပ္ေရာဂါတို႔ကို
ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၄၇) မ်က္စဥ္းေဆး အျဖစ္ ဆီးျဖဴသီးမႈန္႔ကို ေရတြင္ ထည့္၍ တစ္ညစိမ္ ထားရသည္။
နံနက္တြင္ မ်က္စိေဆးေပးနိုင္သည္။ မ်က္စဥ္းေဆးအျဖစ္ သံုးနိုင္သည္။
(၄ဂ) အစာမေၾကေရာဂါ ၀မ္းသြားေရာဂါတို႔ အတြက္ ဆီးျဖဴသီး ရြက္နုနုကို
ႏြားနို႔ ၊ ဒိန္ခ်ဥ္နွင့္
ေရာေသာက္ေပးရသည္။
(၄၉) ဆီးျဖဴသီးမႈန္႔သည္ လိပ္ေခါင္းေရာဂါ ၊ ၀မ္းကိုက္ေရာဂါ ၀မ္းသြားေရာဂါ
နွာေစးေရာဂါတို႔အတြက္
အလြန္အသံုး၀င္သည္။
(၅၀) ဆီးျဖဴသီးသည္ ပန္းနာ၊ ေခ်ာင္းဆိုး ကိုယ္ခႏၶာခန္းေျခာက္ေရာဂါ ၊ အသား၀ါေရာဂါ
၀မ္းမီးညံ့ျခင္း၊ သုတ္ခိုင္ျခင္း ကင္းေ၀းေစသည္။
(၅၁) ဆီးျဖဴသီး အဆံကို ျပဳတ္၍ မ်က္စဥ္းအျဖစ္ မ်က္စိနာ ေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၅၂) နွလံုး(ရင္ဘတ္)ကို ေကာင္းေစသည္။
(၅၃) ေသြးကို ခ်ဴပ္ေစတတ္သျဖင့္ နွလံုး၊ေသြးအန္ ၊ေသြးေပါင္က်ေရာဂါ
၊ေသြးေဖာက္ျပန္ေသာေရာဂါ
တို႔ကို ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၅၄) သုတ္ကိုပြားေစတတ္၊သေႏၶကို တည္ေစတတ္ အစြမ္းရွိသျဖင့္ သုတ္၊ဆီးေရာဂါ
မီးယပ္ေရာဂါ ၊သားအိမ္အားနည္းေရာဂါတို႔ကို ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၅၅) ေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါ ၊ပန္းနာေရာဂါ ၊ အဆုတ္နာေရာဂါတို႔ကို ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၅၆) ဆီးကိုမ်ားေစတတ္သည္ ။ ဒူလာသေရာနာကို ဖ်က္ဆီးတတ္သျဖင့္ သည္းေျခေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ
ဒူလာသေရာနာ တို႔ကို ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၅၇) နူနာကို ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ အစြမ္းရိွ၍ နူနာ၊အနာၾကီီး အေရျပား
ေရာဂါတို႔ကို ေပ်ာက္ကင္း
ေစပါသည္။
(၅၈)လတ္ဆတ္ေသာဆီးျဖဴသီးသည္ အစာအိမ္အားတိုးေဆးနွင့္ေလေဆးျဖစ္သည္။
(၅၉) လတ္ဆတ္ေသာဆီးျဖဴသီးသည္ သန္ခ်ေဆးအျဖစ္လဲ အသံုး၀င္သည္။
(၆၀) အားေဆးအျဖစ္ဆီးျဖဴသီးၾကိတ္ညစ္ရည္ကို ေထာပတ္နွင့္ စားေပးရသည္။
(၆၁) လတ္ဆတ္ေသာဆီးျဖဴသီးသည္ ဆီးရြင္ေစျခင္း၊ ၀မ္းနုတ္ေဆး အျဖစ္ အသံုး၀င္သည္။
(အာေရာဂ်ံမဂၢဇင္း)
အမွတ္(၅၁)ေအာက္တိုဘာ (၁၉၉၆)ခုနွစ္
မှတ်ချက်များ