ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အိမ္ေထာင္သည္ အမ်ိဳးသမီး အမ်ားစု စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ ခံစားေနရ

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အိမ္ေထာင္သည္ အမ်ဴိးသမီး အမ်ားစုမွာ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈကိုခံစားေနရေၾကာင္း
“တိတ္ဆိတ္ျခင္း၏ ေနာက္ကြယ္” အမည္ရွိ သုေတသန စာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

အႏုိင္အထက္ ျပဳက်င့္မႈမ်ားကို ကိုယ္တုိင္ေတြ႔ႀကံဳ ခံစားေနရသည့္ ရန္ကုန္၊ ေမာ္လၿမိဳင္ မေကြး၊ လားရႈိး၊ လြိဳင္ေကာ္၊ လပၸတၱာ၊ ကေလး စသည့္ ၿမိဳ႕မ်ားရွိ အမ်ိဳးသမီး ၃၈ ဦးကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းကာ အဆုိပါ သုေတ သန စာတမ္းကို ျပဳစုထားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သုေတသန ျပဳလုပ္ရာတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည့္ ေဒါက္တာ စန္းေရႊက
ေျပာဆိုသည္။

“အမ်ိဳးသမီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ႏွိပ္စက္ခံရတာ ပိုမ်ားေနတယ္။ အမ်ိဳးသမီး အမ်ားစုက သူတို႔ ခံစားခ်က္ကို တေယာက္တည္း ၿမိဳသိပ္ထားၾကတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက စီးပြားေရး ဆုိင္ရာ၊ စိတ္ခံ စားမႈ ဆုိင္ရာ၊ ရုပ္ပိုင္း ဆုိင္ရာ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုလည္း ခံစားေနရတယ္” ဟု ေဒါက္တာ စန္းေရႊက ဆုိသည္။

“တိတ္ဆိတ္ျခင္း၏ ေနာက္ကြယ္” သုေတသန အစီရင္ခံစာကို က်ား၊ မ ေရးရာ တန္းတူညီမွ်ေရး ကြန္ရက္ (GEN) ႏွင့္ လူမႈဝန္ထမ္း ဦးစီးဌာနတို႔ အတူတကြ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ထားျခင္းျဖစ္ၿပီး ထိုစာတမ္း မိတ္ ဆက္ပြဲကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုန္သည္ႀကီးမ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ၊ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္(UMFCCI)
၌ ယေန႔ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

လက္တြဲေဖာ္၏ အႏိုင္အထက္ ျပဳက်င့္မႈ မၾကာခဏ ခံစားေနရသည့္ အိမ္ေထာင္သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း၊ ဝမ္းနည္းေၾကကြဲျခင္းတို႔ ခံစားေနရသည္ဟု “တိတ္ဆိတ္ျခင္း၏ ေနာက္ကြယ္” သုေတ သန အစီရင္ခံစာတြင္ ေရးသားထားသည္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈသည္ အလြန္ဆိုးရြာၿပီး ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်ရမည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ မႈတရပ္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီး က်န္းမာေရး၊ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းမႈႏွင့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားအေပၚ မ်ားစြာ သက္ေရာက္မႈ ရွိေၾကာင္းႏွင့္ တုိင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္ေရးကို သက္ေရာက္မႈ ရွိေစေသာ လူမႈေရးႏွင့္ စီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားကို သိရွိေစရန္ ထိုစစ္တမ္းကို ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

GEN အဖြဲ႔မွ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴက “ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး အခုထိ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ သုေတသန အရမ္းကို နည္းေနပါေသးတယ္။ ဒီလို သုေတသနေတြ က်မတိုိ႔ ႏုိင္ငံမွာ အမ်ားႀကီး လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္” ဟု ယေန႔ ျပဳလုပ္သည့္ သုေတသနစာတမ္း အသိေပး မိတ္ ဆက္ေပးပြဲတြင္ ေျပာဆိုသည္။

အဆိုပါ သုေတသန စာတမ္းပါ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္သည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ တားဆီးကာကြယ္ေရး ဥပေဒမူၾကမ္းကို အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈ ရွိႏုိင္သည္ ဟုလည္း ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴက ဆက္ေျပာသည္။

“ဒီႏွစ္အတြင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ တားဆီး ကာကြယ္ေရး ဥပေဒ မူၾကမ္းကိုိ လႊတ္
ေတာ္မွာ အတည္ျပဳ ျပဌာန္းႏုိင္ဖို႔ အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ တားဆီးဖို႔ အတြက္ ဥပေဒေတြလည္း လိုအပ္ေနသလို၊ တဖက္မွာ အသိပညာေပး လုပ္ငန္းေတြ အမ်ား ႀကီးလုပ္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနတယ္။ ဧၿပီ ေမေလာက္မွာ ဥပေဒမူၾကမ္း ၿပီးမယ္လုိ႔ မွန္းထားပါတယ္” ဟု ေဒၚေမစံ ပယ္ျဖဴက ရွင္းျပသည္။

လူမႈဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္ေရး ေကာ္မတီ အဖြဲ႔၀င္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (မရမ္းကုန္း မဲဆႏၵနယ္)
ေဒါက္တာ ေမဝင္းျမင့္က “ဒီလုိ သုေတသန စာတမ္းေတြကို အမ်ိဳးသားေတြက အစ သိေစခ်င္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆုိေတာ့ ကိုယ့္အိမ္တြင္း အတူေန အမ်ိဳးသားေတြ သိမွသာ ေအာင္ျမင္မွာေလ။ ေယာက်္ား အမ်ားစုသိဖို႔ ေျပာျပဖုိ႔ လုိပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ကာကြယ္တဲ့ ဥပေဒ မူၾကမ္းေတြ ေပၚလာရင္လည္း တီဗီေတြ၊ ေရဒီယုိေတြ ကေန အမ်ိဳးသမီး အားလံုး သိေအာင္ လုပ္သင့္ပါတယ္” ဟု ဧရာဝတီကို ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ကုလသမဂၢ၏ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေရး သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ (CEDAW) တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးထားေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ေပးျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားသည္ ထိေရာက္မႈ မရွိေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက ေဝဖန္ ေျပာဆိုလွ်က္ ရွိသည္။

နန္းဆုိင္ႏြမ္| ဧရာ၀တီ