ဒီတပတ္ဟာ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံအတြက္ ထူးျခားတယ္လုိ႔ ဆုိရမွာပါ၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ က အင္ဒိုနီးရွားမွာ လူေပါင္း ၅ သိန္းေက်ာ္ကို အင္ဒိုနီးရွား တပ္မေတာ္က သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္။ အေသအခ်ာ ျပဳစုထားတဲ့ စာရင္းေတြအရဆိုရင္ လူေပါင္း ၇ သိန္း ၅ ေသာင္း ေက်ာ္ဟာ စစ္ေၾကာေရးစခန္း အက်ဥ္းေထာင္နဲ႔ အလံုပိတ္ စခန္းေတြထဲမွာ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း ခံခဲ့ရတဲ့ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔မို႔ပါပဲ။
ဒါဟာ ေဖ်ာက္ဖ်က္လို႔ မရတဲ့ အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕ သမိုင္းအမည္းစက္ ျဖစ္ပါတယ္။ သတ္ျဖတ္ခံရတဲ့ သူေတြဟာ ကြန္ျမဴနစ္ေတြလုိ႔ စြပ္စြဲခံရတဲ့သူေတြ ျဖစ္ၿပီး သူတို႔ကို အာဏာရခါစ ဆူဟာတိုအစိုးရက ရက္ရက္စက္စက္ ေခ်မႈန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလို သတ္ျဖတ္မႈေတြက ၁၉၆၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔မွာ စတင္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး သတ္ျဖတ္ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်ခံခဲ့ရသူေတြအတြက္ ယေန႔အခ်ိန္အထိ အမွန္တရားနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရး၊ တရားမွ်တေရး တို႔အတြက္ ဘာမွ်လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္း မရွိခဲ့သလို အခုအခ်ိန္အထိ ဘယ္အစိုးရကမွလည္း အသိမွတ္ျပဳ ေျပာၾကားျခင္း၊ ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ျခင္းေတြကို ျပဳလုပ္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။
လူထုက တိုက္႐ုိက္ တင္ေျမာက္ခံခဲ့ရတဲ့ လက္ရွိသမၼတ ဂ်ိဳကုိ၀ီ ၀ီဒုိဒုိ ေတာင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၅၀ သမိုင္း အမည္းစက္ကို ႏွာေစးၿပီး ေခါင္းေရွာင္ခဲ့တာကို ရွက္ဖြယ္ေတြ႔ရပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အင္ဒိုနီးရွားမွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ က မ်ဳိးျဖဳတ္သတ္ျဖတ္မႈဟာ ေဖ်ာက္ဖ်က္လို႔ မရတဲ့ သမိုင္းအမည္းစက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာ ထူးျခားတာက အေနာက္အုပ္စုရဲ႕ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ပတ္သက္မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္ အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံတခ်ဳိ႕က ဆိုရွယ္လစ္ ေပၚလစီေတြကို အားသန္တဲ့ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ ဆူကာႏို (သမၼတေဟာင္း ေမဃာ၀တီ ဆူကာႏုိပူထရီရဲ႕ ဖခင္) အစိုးရကို ဖယ္ရွားဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။
၁၉၆၅ ခုႏွစ္မွာ တကယ္ပဲ ဖယ္ရွားႏိုင္ခဲ့ၿပီး အင္ဒိုနီးရွား တပ္မေတာ္ကို လက္နက္အင္အား ေငြအင္အား ေတာင့္တင္းေအာင္ လုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဘီလ်ံနဲ႔ ခ်ီတဲ့ ေဒၚလာေငြေတြကို အာဏာရွင္ ဆူဟာတို အစိုးရအား ပံုေအာေပးတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဆူဟာတိုနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားစစ္တပ္က သတ္ထားတဲ့ လူေတြရဲ႕ အေလာင္းက ေသြးန႔ံေတြ မေျခာက္ေသးပါဘူး။
အခုအခ်ိန္ထိလည္း အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမွာ သမိုင္းအမွန္တရားနဲ႔ ရင္ၾကားေစ့ေရးကို ေဖာ္ထုတ္ေျပာဆိုႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။
ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ အာဏာရွင္ေတြဟာ အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕ အေျခခံဥပေဒနဲ႔ စစ္ဘက္ႏွင့္ အရပ္ဘက္ ေရာေႏွာ ဥပေဒျပဳ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အယူအဆစနစ္ (Dual function) ကို ေလ့လာခဲ့တယ္ဆိုတာကို မၾကာခဏ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။
အခုအခ်ိန္အထိလည္း အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕ ပံုစံနဲ႔ ေမာ္ဒယ္ကို သြားေရာက္ေလ့လာေနဆဲ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တံခါးစဖြင့္တဲ့အခ်ိန္ ၂၀၁၁ – ၂၀၁၂ ကစၿပီး အေမရိကန္ အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပံုမွန္ဆက္ဆံမႈေတြ စျပဳလုပ္လာပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျမန္မာရဲ႕ အေျပာင္းအလဲ Transition ကိုၾကည့္ၿပီး ျမန္မာဟာ အင္ဒိုနီးရွားဆီက ေလ့လာစရာေတြ ရွိေနတယ္လို႔ သံုးသပ္စာတမ္းေရး သူေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွား တပ္မေတာ္အၾကား ကူးလူးဆက္ ဆံမႈေတြ၊ Exchange program ေတြလုပ္ဖို႔အထိ စာတမ္းေရးသားတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ကမာၻမွာ လူဦးေရ စတုတၱအမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံျဖစ္သလုိ အစြန္းေရာက္ အစၥလာမ္ မြတ္ဆလင္ေတြလည္း မ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးဆီကေန အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္ခ်င္တယ္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္ေနတဲ့ ျမန္မာဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ဘာေတြကို ေကာ္ပီကူး အတုခိုးမလဲ ဆိုတာ လယ္ျပင္မွာ ဆင္သြားသလို ဘြင္းဘြင္းႀကီး ျမင္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အင္ဒိုနီးရွားမွာ စစ္တပ္က အာဏာကို ဘယ္လို ဆက္ယူထားလဲ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လိုလားသူေတြကို ဘယ္လို လက္လိမ္ခ်ဳိးခဲ့သလဲ။ အခြင့္အေရးသမားေတြကို ဘယ္လိုေပါင္းခဲ့သလဲနဲ႔ အာဏာကို မင္းသား ေခါင္းစြပ္ၿပီး ႏွစ္ရွည္လမ်ား ဘယ္လိုတရားဝင္ ဆက္ယူေနရမလဲဆိုတာေတြကို အိမ္မွာ က်ဴရွင္ယူေနတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဧရာဝတီ
မှတ်ချက်များ