အေမရိကန္ႏုိင္ငံတြင္ လူၾကည့္အမ်ားဆုံး အင္တာဗ်ဴးအစီအစဥ္ တစ္ခု ျဖစ္ သည့္ 60 Minutes မွ အစီအစဥ္တင္ဆက္သူ Bill Whitaker သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ အျခားႏုိင္ငံေရး လူမူေရး ဘာသာေရးနယ္ပယ္မွာ ပုဂၢိဳလ္အခ်ိ ႔ျဖင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းခဲ့သည္မ်ားကုိ စုစည္းၿပီး The NEW Burma ဆုိသည့္ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိအေျခအေန အရပ္ရပ္ကုိ ေအာက္တုိဘာလ ၂၅ ရက္ေန႔က မိနစ္ ၆၀ စာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္းသုိ႔ CBS သတင္းအစီအစဥ္မွ ထုတ္လႊင့္ျပသခဲ့သည္။
Bill Whitaker သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္က ပထမအႀကိမ္ ေရာက္ခဲ့ ဖူးၿပီး ထုိအခ်ိန္က က်င္းပေတာ့မည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပဲြ ဆုိင္ရာမ်ားကုိ ရယူႏုိင္ရန္ သတင္းေထာက္အျဖစ္ လာေရာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
- The NEW Burma -
စစ္အာဏာရွင္ကုိ ဆန္႔က်င္ ရပ္တည္ခဲ့သည့္ အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဓာတ္ပံုကုိ ပုိင္ဆုိင္႐ံုျဖင့္ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္း ခဲ့ရျခင္းမ်ဳိး ယခင္ႏွစ္ အနည္းငယ္က ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္ သူမ၏ ပံုရိပ္မ်ားကုိ ေနရာတကာ တြင္ ျမင္ေတြ႕လာရသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “လူေတြက ေပ်ာ္ရႊင္စရာ ဇာတ္သိမ္းကုိ လုိခ်င္ၾကပါတယ္။ သူတုိ႔က ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ေအာင္ျမင္မႈ နမူနာ ဇာတ္လမ္း ျဖစ္ေစခ်င္ၾကပါတယ္။ ဒီေန႔ ကမၻာမွာ ေအာင္ျမင္မႈ ဇာတ္လမ္းနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္စရာ ဇာတ္သိမ္းေတြ အလြန္နည္းပါတယ္။ တစ္စံုတစ္ခု ကုိ လုိခ်င္ေန႐ံုနဲ႔ မရႏုိင္ဘူးလုိ႔ ကၽြန္မ အၿမဲေျပာပါတယ္။” သူမ၏ အင္တာဗ်ဴး တြင္ ေထာက္ျပ ေျပာဆုိခဲ့သည္။
BW - ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ယခုအခ်ိန္မွာ ဒီမုိကေရစီ လမ္းေၾကာင္းေပၚ ေရာက္ေနတယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ပါသလား။
DASSK - ဒီမုိကေရစီလမ္းေၾကာင္း မဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္မတုိ႔က စည္းကမ္းျပည့္၀တယ္လုိ႔ အေယာင္ေဆာင္ထားတဲ့ ဒီမုိကေရစီ လမ္းေၾကာင္းေပၚ ေရာက္ေနတာၾကပါ။
BW - စည္းကမ္းျပည့္၀တဲ့ ဒီမုိကေရစီဆုိတာ ဘယ္လုိမ်ဳိးလဲ။
DASSK - စစ္အာဏာရွင္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ႐ႈျမင္တဲ့ ဒီမုိကေရစီပံုစံပါ။
BW - အဲဒါက ခင္ဗ်ားရဲ႕ ဒီမုိကေရစီ အေတြးအေခၚနဲ႔ ကုိက္ညီပါသလား။
DASSK - မကုိက္ညီပါဘူး။
BW - ဒီစနစ္ကုိ ကုိယ္စားျပဳတဲ့ အင္အားေတြကုိ ျမင္တဲ့အခါမွာ ဒါေတြ ကုိ ေျပာင္းလဲႏုိင္မယ္လုိ႔ ဘယ္အရာက ေတြးမိေစတာပါလဲ။
DASSK - ဒီစနစ္က တုိင္းျပည္ကုိ ကုိယ္စားျပဳတဲ့ ျပည္သူ အမ်ားစုကုိ ကုိယ္စား မျပဳပါဘူး။ ဒါက ဘယ္လုိပဲ စိတ္လႈပ္ရွားစရာျဖစ္ျဖစ္ ျပည္သူကုိ အမွန္တကယ္ ကုိယ္စားမျပဳပါဘူး။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုသည့္အခါ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းသည့္ အသြင္ျဖင့္ ျမင္ေတြ႕ရသည္။ သုိ႔ေသာ္ အခ်ိန္ အနည္းငယ္ၾကာ စကားေျပာၾကည့္ေသာအခါ ဆယ္စုႏွစ္ ၂ ခုမွ် ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ခံေနရစဥ္ ကုိင္စြဲခဲ့သည့္ ခုိင္မာေသာ သႏိၷ႒ာန္ကုိ ျမင္ေတြ႕ရသည္။
BW - ခင္ဗ်ားက အေတာ့္ကုိ စိတ္ဓာတ္ခုိင္မာတဲ့ လူတစ္ေယာက္ေနာ္ ။
DASSK - ကၽြန္မ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ သတိၱေကာင္းတယ္လုိ႔ ဘယ္တုန္းကမွ မထင္ခဲ့ပါဘူး။ ငယ္ငယ္က အေမွာင္ကုိ ေၾကာက္တတ္ပါတယ္။ ၾကြက္ေသ လုိဟာမ်ဳိးေတြ ေတြ႕ရင္လည္း အဆင္မေျပပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ရင္ဆုိင္ရမယ့္ အရာကုိေတာ့ ရင္ဆုိင္ၿပီး အေကာင္းဆံုး လုပ္ႏုိင္မယ္ လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
BW - ခင္ဗ်ားကုိ ဒီမုိကေရစီ အမွတ္လကၡဏာအျဖစ္ ကမၻာအႏွံ႔က မွတ္ယူ ထားၾကပါတယ္။
DASSK - ကၽြန္မကုိ အမွတ္လကၡဏာတစ္ခုအျဖစ္ ၊ စံနမူနာအျဖစ္ ေခၚ ဆိုတာ မႏွစ္သက္ပါဘူး။ ကၽြန္မက အလုပ္ အလြန္ႀကဳိးစားတယ္ လုိ႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလုပ္ ႀကဳိးစားသူအျဖစ္ပဲ ႐ႈျမင္ခံ လုိပါတယ္။ အမွတ္လကၡဏာေတြ၊ စံနမူနာေတြက လက္ေတြ႕မွာ အလုပ္ သိပ္မျဖစ္ဘူးလုိ႔ ထင္ပါတယ္။
BW - ေရြးေကာက္ပြဲ နီးလာၿပီေနာ္ ။ အေရးႀကီးတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေပါ့။ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ပါသလား။
DASSK - ကၽြန္မတုိ႔ အခုလုိအပ္ေနတာ ယံုၾကည္ဖုိ႔ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ထင္ပါတယ္။ အခု လုိအပ္ေနတာက လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တ တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ဖုိ႔ အတတ္ႏုိင္ဆံုး ႀကဳိးစား ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ပါ။ ဒီအခ်ိန္က စိန္ေခၚမႈေတြ ရင္ဆုိင္ေနရခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး စိန္ေခၚမႈေတြက အခြင့္အေရးေတြ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
BW - ဟုတ္ပါတယ္။ ခင္ဗ်ားကုိ သမၼတမျဖစ္ေအာင္ ရည္ရြယ္ ေရးဆြဲထား တယ္လုိ႔ ထင္ပါသလား။
DASSK - ဟုတ္ပါတယ္။ အခ်ဳိ႕ပုဒ္မေတြက ကၽြန္မကုိ ရည္ရြယ္ၿပီး ေရးဆြဲ ထားတာလုိ႔ လူသိရွင္ၾကား ေျပာရဲပါတယ္။
BW - ခင္ဗ်ား သမၼတျဖစ္ခ်င္ပါသလား။
DASSK - ကၽြန္မ ျဖစ္ေစခ်င္တာက ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အမွန္တကယ္ အႏုိင္ရတယ္လုိ႔ ခံစားမိၿပီး ဒီမုိကေရစီတုိက္ပြဲ၀င္ခဲ့ရတဲ့ ရလဒ္ေတြ ခံစား ရေစဖုိ႔ပါ။ အစုိးရအခြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ကုိ ျပည္သူေတြက လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ ခြင့္ရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒါ အဆင္ေျပပါတယ္။
မ.ဘ.သ ဆရာေတာ္ ဦး၀ီရသူက အမ်ဳိးသားေရး ႏွင့္ ပတ္သက္ လွ်င္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ လုံး၀ အသံုးမက် ဟု Bill Whitaker အား ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဘဂၤါလီမ်ားအတြက္ ရပ္တည္မေပးဟု ႏုိင္ငံတကာက ေ၀ဖန္ဖိအားေပးမႈမ်ား ရွိေနခဲ့သည္။
DASSK - အခုအခ်ိန္မွာ ကၽြန္မက ဗုဒၶဘာသာေတြကုိ အျပစ္မတင္ဘူး ဆုိၿပီး ျပင္ပကမၻာက ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာေတာ့ မြတ္ဆလင္ေတြကုိ အျပစ္မတင္လုိ႔ဆုိၿပီး ေ၀ဖန္ခံရပါတယ္။ ကၽြန္မက လုိက္ေလ်ာညီေထြရွိမႈနဲ႔ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး ဆုိတဲ့ ႐ုိးရွင္းတဲ့ အေျခခံေပၚမွာ ရပ္တည္ေနတဲ့အတြက္ ေ၀ဖန္ခံေနရတာပါ။
BW - ခင္ဗ်ားေျပာတာကုိ ၾကားရတာက ႏုိင္ငံေရးသမားတစ္ေယာက္ ပံုေပါက္ေနပါတယ္။
DASSK - ကၽြန္မက အၿမဲတမ္း ႏုိင္ငံေရးသမား တစ္ေယာက္ပါပဲ။
BW - ဒီႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံေရးသမားေတြကုိ ဘယ္လုိစုစည္းႏုိင္မလဲ။
DASSK - ဒီေမးခြန္းက ႐ုိးရွင္းၿပီး ခက္ခဲတဲ့ ေမးခြန္းပါ။ ကၽြန္မတုိ႔ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ စုစည္းရမွာပါ။ မတူညီတဲ့ တုိင္းရင္းသား ႏုိင္ငံသားေတြၾကား ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ရပါမယ္။
BW - ခင္ဗ်ားက အမ်ားႀကီး စေတးခဲ့တယ္ေနာ္။ ႏုိင္ငံအတြက္ မိသားစု ကုိေတာင္ စြန္႔လႊတ္ခဲ့တယ္။ ဘာေၾကာင့္ လုပ္ခဲ့တာပါလဲ။
DASSK - ကၽြန္မက ဒါကုိယံုၾကည္ၿပီး လုပ္ခ်င္တဲ့ဆႏၵရွိတဲ့အတြက္ လုပ္ခဲ့တာ ပါ။ ဒါေၾကာင့္ အနစ္နာခံ စေတးတယ္လုိ႔ မထင္ပါဘူး။
BW - ဒါက အနစ္နာခံတာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ဘာေၾကာင့္ ေျပာရတာပါလဲ။
DASSK - တစ္စံုတစ္ခုကုိ ယံုၾကည္တဲ့အတြက္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ကုိယ္တုိင္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့တာကုိ အနစ္နာခံတယ္လုိ႔ ေခၚႏုိင္ပါ့မလား။
သမၼတဦးသိန္းစိန္က Bill Whitaker ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးစဥ္ သူ ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၾကားတြင္ မည္သည့္ ျပႆ နာမွ် မရွိဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ဦးသိန္းစိန္ က “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က မိတ္ဖက္ေတြ မဟုတ္ေပမယ့္ ရန္သူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျဖစ္ျဖစ္၊ အျခား ဘယ္ပါတီ ျဖစ္ျဖစ္ အႏုိင္ရသူကုိ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အာဏာလႊဲေပးမွာပါ” ဟု ေျပာၾကားသည္။
KHTun
Ref – CBS NEWS (60 Minutes)
The Ladies News Journal
မှတ်ချက်များ