သမၼတအိုဘားမား၏ ဒုတိ ယသမၼတသက္တမ္းအၿပီး အေမ ရိကန္သမၼတအသစ္ ေရြးေကာက္ ပဲြကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလတြင္ က်င္းပမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လည္း ယခုအခ်ိန္ကတည္းကစၿပီး ဒီမိုကရက္တစ္ႏွင့္ ရီပက္ဘေလ ကန္ ပါတီႀကီးႏွစ္ခုဆီမွာ သမၼတ ေလာင္းအျဖစ္ ပါ၀င္ေရြးခံရမည့္ သူမ်ားက တိုးတိုးက်ိတ္ က်ိတ္ႏွင့္ ျပင္ဆင္ေနၾကပါၿပီ။ ၂၀၁၄ ႏွစ္ ကုန္ပိုင္းခန္႔တြင္ မည္သူေတြ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ဆိုသည္ကို တရား ၀င္ေၾကညာရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ထို႔ေနာက္တြင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကလည္း အင္အား သံုး ၿပီး ေရြးေကာက္ပဲြ မဲဆြယ္မႈကိုအႀကိတ္အနယ္ယွဥ္ ၿပိဳင္ရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။
ပါတီတြင္းကိုယ္ စားလွယ္အခ်င္းခ်င္း ပါတီကိုယ္စားျပဳ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ ပထမယွဥ္ၿပိဳင္ရမည္ျဖစ္ သည္။ယင္းမွ ေရြးခ်ယ္ခံရသူမ်ားက သမၼတရာထူးေနရာအတြက္ အတုိက္အခံပါတီကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမည္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္၊ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ သူရဦး ေရႊမန္းတို႔က သမၼတျဖစ္ခ်င္သည္ဟု ေျပာေသာအခါ အခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားက ရယ္ပဲြဖဲြ႕ၾကသည္။ ဒီမိုကေရစီအစစ္အ မွန္ရွိေသာ အ ေမရိကလို ႏိုင္ငံမ်ိဳးမွာေတာ့ ထို ကဲ့သို႔ ေျပာၾကားမႈမ်ားက အဆန္း မဟုတ္၊ ဟာသလည္း မ ဟုတ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားဆိုတာ လႊတ္ေတာ္ ထဲ၀င္ေရာက္လာကတည္းက သမၼတျဖစ္ရန္၊ ႏိုင္ငံေတာ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ဆုိလွ်င္ ငယ္စဥ္ကတည္းက ရည္မွန္းခ်က္ ႀကီးစြာျဖင့္ သမၼတျဖစ္ရန္ ပံုသြင္း အားထုတ္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသည္။
အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္သမၼတ ေဟာင္းကေနဒီတို႔ မိသားစုဆို လွ်င္ ငယ္စဥ္ကတည္းက မိသား စု၀င္ သား ေယာက်္ားေလးမ်ားကို သမၼတျဖစ္ရန္ ပံုသြင္းထူေထာင္ ခဲ့သူမ်ားအျဖစ္ နာမည္ႀကီး၏။ ယခုဆိုလွ်င္ ကေနဒီမိသားစု၏ ေနာက္ဆံုးမ်ိဳးဆက္ျဖစ္ေသာ ဂ်ိဳးကေနဒီမွာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ သမၼတျဖစ္ရန္ မက္ဆာခ်ဴး ဆက္ျပည္ နယ္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ အျဖစ္ စတင္ေလ့က်င့္ျပင္ဆင္ေနပါသည္။
ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေတာ့ ႏိုင္ငံအတြက္ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္လိုသူတိုင္း သမၼတျဖစ္ခ်င္ သည္။ ႏုိင္ ငံေရးသမားတိုင္း သမၼ တျဖစ္ခ်င္ေၾကာင္းကိုလည္း ေပၚ ေပၚထင္ထင္ေျပာၾက၏။ မလဲႊ သာမေရွာင္သာ ၍ ႏုိင္ငံေတာ္ အာဏာကို ယူရသည္ဟုလည္း မေျပာၾက။ သမၼတအျဖစ္လည္း ေလးႏွစ္သက္တမ္း ႏွစ္ႀကိမ္။ အ လြန္ဆံုး ရွစ္ႏွစ္သာ တာ၀န္ယူခြင့္ ရ၏။ မည္မွ်ပင္ ထူးခြၽန္ပါေစ။ ေတာ္ပါေစ တစ္သက္လံုးလည္း အာဏာ ကိုဆုပ္ကိုင္ခြင့္ မရရွိၾက။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မွာေတာ့ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး အ သိုင္းအ၀ိုင္းအရည္အခ်င္းရွိၿပီး ႀကိဳးစားသူတိုင္း သမၼတျဖစ္ခြင့္ရွိ သည္။ သမၼတတစ္ေယာက္ျဖစ္ ရန္ သတ္မွတ္ထားသည့္ အရည္ အခ်င္းက အေမရိကန္ႏိုင္ ငံတြင္ ေမြးဖြားရမည္။ ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတြင္အနည္းဆံုး ၁၄ ႏွစ္ဆက္တိုက္ေနထိုင္ရမည္။ အသက္ (၃၅) ႏွစ္ျပည့္ရမည္။
ထိုသူမ်ားသည္ လူထုသေဘာက်ၿပီး ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လွ်င္ သမၼတျဖစ္ ခြင့္ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆင္းရဲေသာ သစ္ခုတ္သမား ေအဘရာဟမ္ လင္ကြန္းသည္လ ည္းေကာင္း၊ သူ ကိုယ္၀န္ရွိစဥ္ကတည္းက ဖခင္ျဖစ္သူကားေမွာက္ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး သူနာျပဳဆရာမ မိခင္ႏွင့္သာႀကီးလာသည့္ ဘီလ္ကလင္တန္သည္ လည္းေကာင္း၊ ဟာ၀ိုင္အီမွာ ေမြးဖြားခဲ့သည့္ အာဖရိကန္ အေမရိကန္ႏြယ္ဖြား အိုဘားမားသည္ လည္းေကာင္း သမၼတျဖစ္လာသည္။ ထို႔အတူ ေရနံလုပ္ငန္းရွင္ သူေဌးသား ေဂ်ာ့ဒဗလ်ဴဘုရွ္၊ မက္ဆာခ်ဴးဆက္ျပည္နယ္က ခ်မ္းသာသည့္ သူေဌးသားကေနဒီ၊ ႐ုပ္ရွင္မင္းသားေဟာင္း ေရဂင္ တို႔သည္လည္း သမၼတမ်ားျဖစ္လာခဲ့သည္။ မည္သူပင္ျဖစ္ေစ အရည္အခ်င္းရွိဖို႔သာလိုသည္။ စုိင္ေကာ္၍ ခ်ဳံေပၚ ေရာက္လာသူမ်ားမဟုတ္။ ႀကိဳတင္မဲျဖင့္ အႏိုင္ယူခဲ့သူမ်ား မပါ။ တစ္ဦးခ်င္းစီ၏အရည္အ ခ်င္းႏွင့္ ျပည္သူေထာက္ခံေရြးခ်ယ္မႈျဖင့္သာ သမၼတျဖစ္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
၂၀၁၆ ခုႏွစ္ သမၼတေရြး ေကာက္ပဲြအတြက္ သတင္းႀကီး သည့္ သမၼတေလာင္းကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေဟာင္း ဟီလာရီကလင္တန္ျဖစ္၏။ စစ္တမ္း အရလည္း လူႀကိဳက္မ်ား၏။ သို႔ ေသာ္လည္း သူက အေရြးခံမည္ ဟု အျပတ္မေျပာေသး။ ၂၀၁၄ ႏွစ္ကုန္မွသာ ေၾကညာမည္ဟု ေျပာထားသည္။ သူ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ပါတီတြင္း သမၼတေလာင္းေရြး ေကာက္ပဲြမွာ သမၼတအိုဘားမား ကို ႐ံႈးခဲ့ဖူးသည္။ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ ႀကီးအျဖစ္လည္း ေအာင္ျမင္မႈ ရ ထားသည္။ အကယ္၍ သမၼတ ေလာင္း၀င္ၿပီး ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ပါက ႏွစ္ခါ နာျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဟီ လာရီက ျပတ္ျပတ္သားသား မ ေျပာေသးဘဲ စဥ္းစားေနဆဲျဖစ္ သည္။
ဟီလာရီနည္းတူ ဒီမိုကရက္ တစ္ပါတီမွ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ ျဖစ္ႏိုင္သူက လက္ရွိ သမၼတအို ဘားမား၏ ဒုတိယသမၼ တ ဂ်ိဳးဘစ္ဒန္ျဖစ္သည္။ သူက လက္ရွိသမၼတမို႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ ေတြကလည္း အားေကာင္းသည္။ ယခင္ကလည္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ျခားေရးေကာ္မတီ၏ ဥကၠ႒ ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။ သူက ဟီလာရီကို ယွဥ္ ႏိုင္သည့္ အေနအထားမွာ ရွိသည္။ ပန္ဆာေဗးနီးယားျပည္နယ္သား ဗိုက္ဒင္က အခြန္ေငြ ေလွ်ာ့ေပါ့ ျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္မရွိသူမ်ား အတြက္ အာမခံကိစၥ ျပႆနာမ်ား ကို ေအာင္ျမင္ စြာညိႇႏႈိင္းေဆာင္ ရြက္သူအျဖစ္ နာမည္ရထား သည္။
ထို႔အတူ လက္ရွိ သမၼတ အုိ ဘားမား၏ အႀကံေပးပုဂၢဳိလ္အ ျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနသူ အယ္လဇ ဘက္၀ါရင္း ဆုိသည့္ အမ်ိဳးသမီး ကလည္း ေခသူမဟုတ္။ မက္ဆာ ခ်ဴးဆက္ျပည္နယ္မွာ ရီပက္ဘ ေလကန္ေတြကို အႏိုင္ယူခဲ့သူျဖစ္ သည္။ ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီက ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေသာ ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္းစာရင္းတြင္ ပါ၀င္သည္။ သူက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဒီမုိကရက္တစ္ ပါတီညီလာခံတြင္ အထူးေနရာ ေပးခံရသူျဖစ္သည္။ တုိင္းမ္မဂၢ ဇင္း၏ ကမၻာမွာ ၾသဇာတိကၠမအ ႀကီးဆံုး အမ်ိဳးသမီးတစ္ရာတြင္ လည္း ပါ၀င္ခဲ့သူျဖစ္သည္။
အေမရိကန္မွာ လူဦးေရအ မ်ားဆံုးျဖစ္သည့္ စပိန္လူမ်ိဳးေတြ ၏ မဲေပးေထာက္ခံမႈကို ရရွိထား သည့္ စပိန္လူမ်ိဳး လႊတ္ေတာ္အ မတ္ ဂ်ဴလီယန္ကတ္စထိ႐ိုက လည္း ထိပ္တန္းစာရင္းထဲမွာ ေရာက္ေနသည္။ ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီမွ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ဖို႔ သ တင္းေျပးေနသူထဲမွာပါသည္။
သူက ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်လာသူမ်ားအေရးကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ထားသျဖင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်သူတို႔၏ မဲရရန္ အလား အလာေကာင္းသည္။ အိုဘားမား ကဲ့သို႔ အာဖရိကန္အေမရိကန္လူ မ်ိဳးတစ္ဦး သမၼတျဖစ္ၿပီးသြားၿပီမို႔ ယခုအခါ အေမရိကန္ဖြား စပိန္ လူမ်ိဳးတစ္ဦးကလည္း သမၼတျဖစ္ ရန္ အခြင့္အေရးမ်ား ရွိလာႏိုင္ၿပီ။
အတုိက္အခံ ရီပက္ဘေလ ကန္ဘက္ကို ၾကည့္လွ်င္ ေရွး႐ိုးစဲြ ၀ါဒီေတြျဖစ္ေသာ္လည္း ေငြေၾကး ခ်မ္းသာသူေတြ မ်ားသူ ရီပက္ဘ ေလကန္ပါတီ၀င္ သမၼတေလာင္း မ်ားကိုလည္း ေလွ်ာ့တြက္၍ မရ ပါ။ သမၼတဘုရွ္ပင္ သက္တမ္း ႏွစ္ႀကိမ္စလံုး အႏိုင္ရခဲ့သည္။
ရီ ပက္ဘေလကန္ပါတီ၀င္မ်ားက ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ေငြေၾကးအ လံုးအရင္း သံုးစဲြႏိုင္သူေတြ ျဖစ္ သည္။ အင္အားႀကီးသည့္ အ တိုက္အခံပါတီျဖစ္သည္။
ရီပက္ဘေလကန္ သမၼတ ေလာင္းအျဖစ္ နာမည္ႀကီးသူက တကၠဆက္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္မင္း တာဒ္ခ႐ုစ္ျဖစ္၏။ သူ ကလည္း တကၠဆက္မွာ လူႀကိဳက္ မ်ား ထင္ရွားသူျဖစ္သည္။
ေနာက္တစ္ဦးမွာ နယူးဂ်ာ ဆီျပည္နယ္က လႊတ္ေတာ္အ မတ္ ခရစ္ခရစ္တီျဖစ္သည္။ သူ က ရီပက္ ဘေလကန္ပါတီမွာ နာ မည္ႀကီးလူႀကိဳက္မ်ား၏။ ေရွး႐ိုး စဲြေတြကလည္း သူ႔ကို ေထာက္ခံ သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ရီပက္ဘေလ ကန္ပါတီသမၼတေလာင္းအျဖစ္ ေရြးခံရေသာ ဂြၽန္နီကလည္း သူ႔ ကို အလြန္သေဘာက် ခဲ့သျဖင့္ ဒုတိယ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ အေရြးခံဖို႔ စဥ္းစားခံခဲ့ရသူျဖစ္သည္။ ေနာက္မွ သူက ဆန္ဒီမုန္တိုင္း ကယ္ဆယ္ေရးတြင္ သမၼတ အိုဘားမားကို အမွတ္ရေအာင္ ကူညီေပးသူအျဖစ္ ရြန္နီက ပယ္ခဲ့တာျဖစ္သည္။
ေနာက္ထပ္ ရီပက္ဘေလ ကန္ပါတီက ျဖစ္ႏိုင္ေျခကိုယ္စား လွယ္ေလာင္းကေတာ့ သူေဌးသား တစ္ဦးနဲ႔ မ်ိဳး႐ိုးဂုဏ္အားကိုးယွဥ္ မည့္သူဟု ေျပာရမည္။ သမၼတ ေဂ်ာ့ခ်္အိတ္ခ်္ဘုရွ္၏သား သမၼ တ ေဂ်ာ့ဒဗလ်ဴဘုရွ္ ၏ညီ ဂ်က္ဘ္ ဘုရွ္ျဖစ္သည္။ သူက ဖေလာ္ရီဒါ ျပည္နယ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ျဖစ္ သည္။ မိသားစုအစဥ္အ လာရွိသ လို ပါတီအတြင္းမွာလည္း လူ ႀကိဳက္မ်ားသည္။ သို႔ေသာ္ တခ်ိဳ႕ ကေတာ့ သမၼတ ဘုရွ္ေတြ ေတာ္ ပါေတာ့ကြာဟု ေျပာဆိုၾကသည္။
မည္သူပင္ျဖစ္ေစ ကမၻာမွာ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး မဟာအင္ အားႀကီးႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ အေမရိ ကန္သမၼ တ ေရြးေကာက္ပဲြကို ျမန္ မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ ကမၻာတစ္၀န္း လံုးက စိတ္၀င္စားသည္။ သမၼတ သစ္၏ မူ၀ါဒႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈသည္ အေမရိ္ကန္ႏွင့္ ဆက္စပ္ပတ္ သက္ေနေသာ ႏုိင္ငံေငြအတြက္ စိတ္လႈပ္ရွား ေမွ်ာ္ လင့္စရာ ျဖစ္ပါသည္။
7day
မှတ်ချက်များ