၁၉၆၄ ခုႏွစ္ တိုက်ိဳအိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြမတိုင္မီ ကိုးရက္အလိုတြင္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံၿမိဳ႕ေတာ္ တိုက်ိဳမွ ဖူဂ်ီေတာင္ႀကီး ကိုျဖတ္၍ အိုဆာကာၿမိဳ႕သို႔ စံခ်ိန္တင္တုိေတာင္းေသာ အခ်ိန္အတြင္း ေရာက္ရွိသြားသည့္ အျဖဴႏွင့္ အျပာေရာင္ ပထမဆံုးက်ည္ဆန္ရထား တစ္နာရီ မိုင္ ၁၃၀ ႏႈန္းျဖင့္ ျဖတ္သြားသည့္ အခမ္းအနားကို ဧကရာဇ္ဟီ႐ိုဟီတုိ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
တံတားေပါင္း ၃၀၀၀၊ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္း ၆၇ ခုႏွင့္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး မ်ဥ္းေကြးမ်ား ေဖ်ာက္ထားေသာ အသစ္စက္စက္ အထူးအျမန္ ခရီးသည္တင္ရထားလမ္းေပၚ ရထားေျပးဆဲြျခင္းမွာ ႏိုင္ငံတကာအားကစား ပဲြေတာ္အတြက္ သီးသန္႔တစ္ႀကိမ္တစ္ခါ လုပ္ငန္းမဟုတ္ပါ။ တိုကိုင္းဒိုးရွင္ကန္ဆန္ရထားလမ္းမွာ ကမၻာ့ အျမန္ဆံုး အဆင့္အျမင့္ဆံုးရထားလမ္း ျဖစ္လာ႐ံုသာမက အသံုးခ်မႈအမ်ားဆံုး ရထားလမ္းလည္း ျဖစ္ လာခဲ့သည္။
ယေန႔ဆိုလွ်င္ ေနာက္ဆံုးေပၚ တဲြေပါင္း ၁၆ တဲြပါ ရွင္ကန္ဆန္ရထားမ်ား တိုက်ိဳၿမိဳ႕မွ အိုဆာကာၿမိဳ႕သို႔ သံုးမိနစ္ျခားတစ္စီး ထြက္ေနပါသည္။ ရထားတစ္စီးလွ်င္ ခရီးသည္ ၁၃၂၃ ဦး သက္ေသာင့္သက္သာ လိုက္ပါႏိုင္ၿပီး အျမန္ႏႈန္းမွာ တစ္နာရီ ၁၆၈ မိုင္ (၂၇၀ ကီလိုမီတာ)ျဖစ္သည္။ ယမန္ႏွစ္မွစ၍ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ အတြင္း တိုက်ိဳႏွင့္ အုိဆာကာၾကား ေျခာက္ခုေျမာက္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည့္ အျမန္ရထားလိုင္းျဖစ္သည္။
တိုဟူကုရွင္ကန္ဆန္လိုင္းမွ ရထားမ်ား ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ ေတာင္ထူထပ္ေသာ ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္ေပၚ တစ္နာရီ ၁၉၉ မိုင္ႏႈန္း (၃၂၀ ကီလိုမီတာ)ျဖင့္ ျဖတ္သန္းသြားေနသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ နာမည္ေက်ာ္ က်ည္ဆန္ရထား မ်ားသည္ ဂ်ပန္ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားၾကား ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းေျပးဆဲြမႈမ်ားကို အပိုျဖစ္သြားေစခဲ့သည္။
က်ည္ဆန္ရထားမ်ားမွာ အလြန္ျမန္၊ ႀကိမ္ႏႈန္းစိတ္၊ ေျပာင္လက္သန္႔ရွင္း၍ စကၠန္႔ပိုင္းအထိ တိက်႐ံုသာမက အကြာအေ၀းတူသြားလာေသာ ကားမ်ားထက္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ ထုတ္လႊတ္မႈ ၁၆ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ရွိသည္။ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ဘုရင္ဟီ႐ိုဟီတို လက္ျပေ၀ွ႔ယမ္းခဲ့ေသာ ပထမဆံုးရထားမွသည္ ယခုအခ်ိန္အထိ ယင္းရထားလမ္းေပၚတြင္ လူအေသအေပ်ာက္မရွိခဲ့။ ယင္းကာလအတြင္း ရထားႏွစ္စီး လမ္းေခ်ာ္ခဲ့သည္။ တစ္စီးမွာ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ေျမငလ်င္လႈပ္ခတ္ခ်ိန္ကျဖစ္၍ ေနာက္တစ္စီးမွာ ယမန္ႏွစ္ ထူထပ္စြာႏွင္းက်ခ်ိန္က ျဖစ္သည္။ ယင္းမွလဲြ၍ ရွင္ကန္ဆန္ရထားလိုင္း၏ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈမွာ မပ်က္မယြင္းပင္။
ပထမဆံုးထုတ္လုပ္ေသာ ရွင္ကန္ဆန္ရထားမ်ား၏ ရွည္ေမ်ာေမ်ာရထားေခါင္းပံုသဏၭာန္ကို အစဲြျပဳ ၍ ေခၚေ၀ၚခဲ့ေသာ ဂ်ပန္က်ည္ဆန္ရထားမ်ားမွာ ထိုစဥ္က ေျပးဆဲြေနေသာ ကမၻာ့အဓိကရထားလိုင္းမ်ား ကို ေခတ္ေဟာင္းသို႔ ပို႔ပစ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွ ျမန္ႏႈန္းျမင့္ TGV ရထားမ်ား၊ ဂ်ာမနီမွ ICE ရထားမ်ား၊ အီတလီမွ Pendolinos ရထားမ်ား ေပၚထြက္ေရးေစ့ေဆာ္ခဲ့သည္။ အဆုိပါရထားမ်ားသည္ က်ည္ဆန္ရထားမ်ားထက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနာက္က်မွ ေပၚလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသည္ ဒုတိယကမၻာ့စစ္အၿပီး ၁၉၄၅ ခုႏွစ္က ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စစ္ေရးၿပိဳလဲမႈ ျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ စီးပြားေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အလြန္ထူးျခားေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အတြင္း ရထား နည္းပညာတုိးတက္မႈလည္း တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ရွင္ကန္ဆန္ရထားလိုင္း ဖြင့္လွစ္ျခင္းႏွင့္ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ တိုက်ိဳအိုလံပစ္ဖြင့္လွစ္ေၾကာင္း ေၾကညာၿပီး ေရဒီယိုေပၚမွ ဧကရာဇ္ဟီ႐ိုဟီတို ႏိုင္ငံသို႔ စကားေျပာျခင္း မွာ ဟီ႐ိုရွီးမားႏွင့္ နာဂါစကီၿမိဳ႕ေပၚ အဏုျမဴဗံုးႀကဲခံရၿပီး စစ္ပဲြက ဂ်ပန္အတြက္ အသာစီးမျဖစ္ေပၚေစခဲ့ ဟု ေျပာၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဘုရင္ဟီ႐ုိဟီတို၏အသံကို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံသားမ်ား တစ္ဖန္ျပန္ၾကားရျခင္းျဖစ္သည္။
၁၉၆၄ ခုႏွစ္ အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြသို႔ လာေရာက္ေသာ ဧည့္သည္မ်ားမွာလည္း ရင္သပ္႐ႈေမာဖြယ္ရာ တစ္ကမၻာ လံုး ေနာက္ေကာက္က်ေစခဲ့ေသာ ရထားမ်ားသာမက အေ၀းေျပးလမ္းသစ္မ်ား၊ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္၊ ႐ုပ္ရွင္႐ံုမ်ားႏွင့္အတူ နက္႐ႈိင္းေသာ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ျပန္လည္စြမ္းအင္ျပည့္ၿဖိဳးေနေသာ ႏုိင္ငံကို ျမင္ေတြ႕ ခဲ့ၾကရသည္။
အံ့အားသင့္စရာ မေကာင္းသည္ကေတာ့ ဂ်ပန္၏ ပထမဆံုး အေ၀းေျပးရထားလမ္းသစ္မွာ အလြန္အကုန္ အက်မ်ားခဲ့သည္။ မူလခန္႔မွန္းထားသည္ထက္ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ကုန္က်စရိတ္ ပိုခဲ့သည္။ တကယ္ေတာ့ ဂ်ပန္အမ်ိဳးသား ရထားပို႔ေဆာင္ေရးဌာန ဥကၠ႒ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာခ်ဳပ္ ဟီဒီယိုရွီးမားတို႔မွာ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ ခဲ့ရသည္။ ၎တို႔ ဖန္တီးခဲ့သည့္ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားေသာ ရထားလမ္းဖြင့္လွစ္ခ်ိန္တြင္လည္း ႏွစ္ဦးစလံုး ဖိတ္ၾကားမခံခဲ့ရေပ။
၎တို႔၏ ႀကီးမားေသာ စြန္႔စားမႈႏွင့္ ဘ႑ာေရးအေလာင္းအစားမွာ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ခဲ့ၿပီး ထိုစဥ္က တိုက်ိဳႏွင့္ အိုဆာကာရထားလမ္းသစ္ကို ပံုစံထုတ္၍ အင္ဂ်င္နီယာနည္းပညာအတြက္ ရွီးမားကို ဖိတ္ေခၚခဲ့ သည္။ ရွီးမားတို႔အဖဲြ႕က အသစ္စက္စက္ ရထားလမ္းကို ေျမျပင္မွ ျမႇင့္တင္ျခင္း၊ လိုဏ္ေခါင္းေဖာက္လမ္း မ်ားျဖင့္ အေျဖာင့္တန္းဆံုးလုပ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ရထားအေဟာင္းမ်ားကိုလည္း လမ္းသစ္ေပၚ တြင္ ေျပးဆဲြခြင့္မေပးခဲ့ေပ။
အင္ဂ်င္နီယာခ်ဳပ္ရွီးမားက ရထားလမ္းတည္ေဆာက္မႈ ကုန္က်စရိတ္မ်ားျပားခဲ့မႈေၾကာင့္ အရာက်ခဲ့ေသာ္ လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားအာကာသ ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေအဂ်င္စီကို ဦးေဆာင္သူျဖစ္ လာခဲ့သည္။ အင္ဂ်င္နီယာျဖစ္ခါစ ေရေႏြးေငြ႕အင္ဂ်င္မ်ားျဖင့္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သူတစ္ဦးအတြက္ မဆိုးလွေပ။ ယေန႔ဆိုလွ်င္ ရွီးမားမွာ ရွင္ကန္ဆန္ရထားလိုင္းႏွင့္ ကမၻာတစ္၀န္း မွင္တက္ခဲ့ရေသာ က်ည္ဆန္ရထားမ်ား ၏ ဖခင္အျဖစ္ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးက်ဴးခံရသည္။
ပထမဆံုးက်ည္ဆန္ရထား စတင္ေျပးဆဲြခ်ိန္မွစ၍ တုိကိုင္းဒိုးရွင္ကန္ဆန္ရထားလိုင္းမွာ ခရီးသည္ေပါင္း ၅ ဒသမ ၅ ဘီလီယံကို သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ၿပီးျဖစ္ကာ ရထားမ်ား၊ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားမွာလည္း ပိုေကာင္းလာ ခဲ့သည္။ ေနာက္ဆံုးေပၚ E-5 ႏွင့္ E-6 မ်ိဳးဆက္ ရထားမ်ားမွာ ႏွာတံအလြန္ရွည္လ်ားၿပီး ဘီးမ်ားကို၀ွက္ ထားေသာ အစိမ္းေရာင္ႏွင့္ အျပာေရာင္စိုစို ေဆးျခယ္ထားသည့္ အျမင္ဆန္လြန္းေသာ ရထားမ်ား ျဖစ္ သည္။ အျခားၿဂိဳဟ္တစ္ခုမွလာေသာ စက္႐ုပ္ငါးရွဥ့္ႀကီးမ်ားပံုစံ ရထားမ်ားမွာ သံုးမိနစ္အတြင္း ကီလိုမီတာ ၂၇၀ (၁၆၈ မိုင္) အျမန္ႏႈန္းကို ေရာက္ရွိႏိုင္ၿပီး ၁၉၉ မိုင္ႏႈန္းအထိ ေမာင္းႏွင္ႏိုင္သည္။ ရထားစီးရာတြင္ ၿငိမ့္ေျငာင္းတိတ္ဆိတ္၍ တုန္ခါမႈလံုး၀မရွိေပ။
ဂ်ပန္တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာကဲ့သို႔ပင္ သန္႔ရွင္းေသာ ေရအိမ္မ်ားႏွင့္ ေနာက္သို႔လွန္ခ်ႏိုင္ေသာထိုင္ခံုမ်ား ပါ၀င္ သည္။ စားစရာ၊ ေသာက္စရာမ်ား ယူေဆာင္လာသည့္ အမ်ိဳးသမီး၀န္ထမ္းမ်ားမွာလည္း သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ၀တ္စားကာ ခ်ိဳသာယဥ္ေက်းၾကသည္။
ရွင္ကန္ဆန္ကြန္ရက္လည္း ဆက္လက္ႀကီးထြားလာသည္။ ေနာက္ဆံုးေပၚ မ်ိဳးဆက္ရထားမ်ား မွာ ေလာေလာဆယ္တြင္ ေတာင္ပိုင္းကြၽန္းမ်ားျဖစ္ေသာ ဟြန္႐ွဴးႏွင့္ က်ဴး႐ွဴးကြၽန္းမ်ားေပၚတြင္ သာ ေျပးဆဲြသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ပင္လယ္ေရေအာက္ၾကမ္းျပင္ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္းမွတစ္ဆင့္ ေျမာက္ ပိုင္းေဟာ့ကိုင္းဒိုးကြၽန္းသို႔ပါ ေျပးဆဲြမည္ျဖစ္ကာ ၂၀၃၅ ခုႏွစ္တြင္ ဆက္ပို႐ိုကြၽန္းသို႔ပါ ေရာက္ရွိမည္ျဖစ္ သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ တိုက်ိဳမွ အိုဆာကာသုိ႔ သံလုိက္စက္ကြင္းျဖင့္ ႂကြတက္၍ တစ္နာရီ ကီလိုမီတာ ၅၀၀ (၃၁၁ မိုင္)ျဖင့္ ေျပးဆဲြမည့္ ခ်ဴအိုရွင္ဆန္ကန္ရထားလိုင္းသစ္ တည္ေဆာက္ၿပီးစီးေနေလာက္ၿပီျဖစ္သည္။
Ref: Japan’s Shinkansen: Revolutionary design at 50
7day
မှတ်ချက်များ