စကားဦးအေနနဲ႔ ျမန္မာ့ Hip-Hop ဂီတေလာကအတြက္ အႀကံေပးမႈလို႔ပဲျမင္ၿပီး ဒီေဆာင္းပါးကို ႏွလုံးသြင္းေစခ်င္ေၾကာင္း ကြၽန္ေတာ္ဆုိပါရေစ။Hip-Hop ဆိုတာ ယဥ္ေက်းမႈအျဖစ္ ရပ္တည္တယ္လို႔ ကမၻာက အတည္ျပဳေကာက္ခ်က္ခ်တဲ့အခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Hip-Hop က သေႏၶေတာင္မတည္ေသးပါဘူး။ စာတမ္းဖတ္ပြဲေတြ မ်ားစြာက်င္းပၿပီး အနာဂတ္ Hip-Hop ကေန ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလာမယ့္ အဆိုးအေကာင္းေတြကို ခ်ဥ္းကပ္မႈ ေပါင္းမ်ဳိးစုံနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔တန္ဖိုးထားတဲ့ Hip-Hop ကို စာ တမ္းျပဳစုၿပီးေနၿပီး တခ်ဳိ႕ဆို Hip-Hop နဲ႔ Doctorate ဘြဲ႕ေတြရသြားၾကၿပီ။
ခ်ဥ္းကပ္ပုံ မတူတာေတြကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ အျမင္သစ္၊ အေတြးအေခၚအသစ္၊ လႈပ္ရွားမႈ အ သစ္၊ ပါဝင္ျပဳလုပ္ပုံအသစ္စတဲ့ အေျမာက္အျမားေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္ႀကီးကို Hip-Hop ယဥ္ေက်းမႈအေပၚ အေျခခံၿပီးတိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈ၊ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးမႈေတြကို ပညာကေနတစ္ဆင့္ ေမြးထုတ္ေပးလိုက္တဲ့ အျမင္သစ္ေတြနဲ႔ လွမ္းသြားလို႔ရခဲ့တာကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
ဒီေန႔ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ Hip-Hop အေျခအေနက ဘယ္ဘက္ကို ဦးတည္သြားေနသလဲ။ American Hip-Hop ဦးေဆာင္မႈေနာက္ တစ္သေဝ မတိမ္းလိုက္ေနတုန္းပဲလား။ ဒါမွမဟုတ္ ေစ်းကြက္ကိုအေျခတည္တဲ့ Concert မွာ သီဆိုေဖ်ာ္ေျဖမွ ေအာင္ျမင္ႏိုင္မယ္ဆိုတဲ့ လားရာဘက္ကိုဦးတည္ ေနတာလား။ ဒါဆိုရင္ ဒီယဥ္ေက်းမႈ ကေန ျမန္ မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ႏွစ္ေတြသိပ္မၾကာခင္က ေပါက္ပြားလာတဲ့-
- Breaking (2010)
- Djaying (Turntable DJ from Mandalay 2010)
- Graffiti (2002)
ဒီလိုမ်ဳိး Hip-Hop အႏုပညာ ဦးစားေပးေပၚထြန္းလာတဲ့ အရာေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ လြန္စြာမွ တန္ဖိုးထားတဲ့ Underground ထဲမွာ အခုအခ်ိန္အခါအထိ ႐ုန္းကန္ ရွင္ သန္ေနရဆဲျဖစ္တယ္။ ဒါဆို Hip-Hop ဂီတကို ဗဟိုျပဳေနတဲ့ ရွင္သန္ပုံကစဥ္းစားစရာျဖစ္လာၿပီ။ Mainstream မျဖစ္ခင္၊ မေအာင္ ျမင္ေသးခင္ေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒီ လို အခ်ိန္မ်ဳိးနဲ႔ ေအာင္ျမင္ၿပီးအခ်ိန္အခါေတြမွာ အေရခြံေတြ ခြာခြာၿပီးလဲၾကတာ ခဏခဏေတြ႕လာရတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိးအခ်ိန္အခါမွာ အႏုပညာတန္ဖိုးေတြ အပ်ဳိရည္ ပ်က္ ခဲ့ရ တယ္။
ဒီေန႔ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ Hip-Hop အေျခအေနက ဘယ္ဘက္ကို ဦးတည္သြားေနသလဲ။ American Hip-Hop ဦးေဆာင္မႈေနာက္ တစ္သေဝ မတိမ္းလိုက္ေနတုန္းပဲလား။ ဒါမွမဟုတ္ ေစ်းကြက္ကိုအေျခတည္တဲ့ Concert မွာ သီဆိုေဖ်ာ္ေျဖမွ ေအာင္ျမင္ႏိုင္မယ္ဆိုတဲ့ လားရာဘက္ကိုဦးတည္ ေနတာလား။ ဒါဆိုရင္ ဒီယဥ္ေက်းမႈ ကေန ျမန္ မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ႏွစ္ေတြသိပ္မၾကာခင္က ေပါက္ပြားလာတဲ့-
- Breaking (2010)
- Djaying (Turntable DJ from Mandalay 2010)
- Graffiti (2002)
ဒီလိုမ်ဳိး Hip-Hop အႏုပညာ ဦးစားေပးေပၚထြန္းလာတဲ့ အရာေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ လြန္စြာမွ တန္ဖိုးထားတဲ့ Underground ထဲမွာ အခုအခ်ိန္အခါအထိ ႐ုန္းကန္ ရွင္ သန္ေနရဆဲျဖစ္တယ္။ ဒါဆို Hip-Hop ဂီတကို ဗဟိုျပဳေနတဲ့ ရွင္သန္ပုံကစဥ္းစားစရာျဖစ္လာၿပီ။ Mainstream မျဖစ္ခင္၊ မေအာင္ ျမင္ေသးခင္ေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒီ လို အခ်ိန္မ်ဳိးနဲ႔ ေအာင္ျမင္ၿပီးအခ်ိန္အခါေတြမွာ အေရခြံေတြ ခြာခြာၿပီးလဲၾကတာ ခဏခဏေတြ႕လာရတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိးအခ်ိန္အခါမွာ အႏုပညာတန္ဖိုးေတြ အပ်ဳိရည္ ပ်က္ ခဲ့ရ တယ္။
ေအာင္ျမင္မႈအတြက္ရယ္၊ ေငြေၾကးအတြက္ရယ္ကို အႏုပညာအပ်ဳိစင္ျဖစ္မႈကို အတၱႀကီးမႈနဲ႔ ေရွ႕တန္းတင္ၿပီး ထိုးေကြၽးလိုက္တယ္။ အသံေတြ တစ္ဆင့္ တစ္ ဆင့္ ျပန္ၾကားလာရတယ္။ သူ႔ရဲ႕သီခ်င္းေတြက Underground မွာေလာက္ မမိုက္ေတာ့ဘူး၊ ဘာဘူးညာဘူး ျဖစ္သြားခဲ့ရတယ္။ မိမိဖန္တီးထားတဲ့ အႏုပညာ ကို ေဝ ဖန္ခံရတာေလာက္ ဒီကမၻာမွာ ရွက္ဖို႔ေကာင္းတာမရွိဘူး။
ဒါေပမဲ့လည္း ဂ႐ုမစိုက္ဘူးဆိုၿပီး ပင္လယ္ေရခပ္မကုန္ဆိုတဲ့ ေငြေၾကးအေျချပဳ အႏုပညာ ေရာင္းထုတ္ပြဲဆီသို႔ ပို၍သာ လွမ္းတက္သြားၾကတယ္။ ေငြေၾကးအတြက္၊ သားေကာင္ျဖစ္မႈ အတြက္ ရွက္ေၾကာေတြျဖတ္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ပဲ ေငြေၾကးဗဟိုျပဳ အႏုပညာ မပါတဲ့ ေအာင္ျမင္ မႈေတြ ဆြတ္ခူးႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒါက Underground Hip-Hop ကေန Mainstream Hip-Hop ကို ကူးေျပာင္းလာတဲ့ အရည္ခြံလဲေလာကသားေတြကို ကြ်န္ေတာ္ျမင္ေ တြ႕ရ တာပါပဲ။
Underground Hip-Hop Mixtape အေခြကို အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က စစခ်င္း ပိုက္ဆံနဲ႔ေရာင္းရ မယ္လို႔ ျမင္မိတယ္။ ေရာင္းေစ်းကေတာ့ က်ပ္ ၂ဝဝ ကေန က်ပ္ ၅ဝဝ အတြင္း မွာျဖစ္သင့္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မေရာင္း ခင္မွာ အျမည္းသေဘာေလာက္ Online မွာေၾကာ္ျငာရလိမ့္မယ္။ အႏုပညာတစ္ခုကအလကား ေပးရတာ ျပႆနာမဟုတ္ပါဘူး။ အႏု ပညာဖန္တီးခြင့္က တခ်ဳိ႕သူေတြအတြက္ ဘဝနဲ႔ရင္းၿပီးလုပ္ကိုင္ရတာ ေတြရိွတယ္။ အဲဒီလို လူမ်ားရဲ႕အႏု ပညာကို ဆက္လက္ဖန္တီးႏိုင္ဖို႔ တစ္ဖက္တစ္လမ္းကေန ကူညီ ရင္ေတာ့ ေကာင္းတယ္လို႔ လတ္တေလာ စဥ္းစားလို႕ေတာ့ရပါတယ္။
အႏုပညာဖန္တီးမႈအားကို ၾကည့္ၿပီး ဒီအႏုပညာက ဆက္လက္ ၿပီးေရွ႕ဆက္မွာလား၊ ခဏတစ္ျဖဳတ္ ေလာက္ပဲ လုပ္တာလားဆိုတာလည္း ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ဆံုးျဖတ္ လို႔ရပါတယ္။ (ဒါက ၂ဝဝ သို႔မဟုတ္ ၅ဝဝ က်ပ္နဲ႔ ေရာင္းလာမယ့္အေခြကို မဝယ္ခင္ အျမန္စဥ္းစားသင့္တဲ့အခ်က္ကိုေရးတာပါ) ပရိသတ္ကပါ အားေပးမွ၊ Underground Hip-Hop Mixtape ကို ဝယ္ယူအားေပးမွ ဒီေစ်းကြက္ေပၚလာလိမ့္မယ္။ အဲဒီလို ဝယ္ယူအားေပးလို႔ရေအာင္ Underground Hip-Hop အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး ေစ်းကြက္ကိုစေဖာ္မွ Underground Hip-Hop Mixtape ေစ်းကြက္ ေပၚေပါက္လာမယ္။
Hip-Hop ေလာကက်ယ္ျပန္႔ဖို႔က Underground Hip-Hop ရဲ႕အားကအလြန္အေရးပါပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Hip-Hop စေပၚလာခဲ့တာ ၁၆ ႏွစ္ေက်ာ္ခဲ့ၿပီ။ Tu Ballz, Figi-D & Room 7 က စခဲ့တာ။ ACID, Theory ေတြျဖစ္လာတဲ့အခ်ိန္အထိ ဒီအဖြဲ႕ေတြအားလံုးကလည္း Underground Hip-Hop ကေနတက္လာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဘာေတြေတြ႕လာရလဲဆိုေတာ့ Break Dancers, Turntable DJs & Graffiti Writers ေတြကေတာ့ ျမန္မာ့ Hip-Hop မွာ လံုးဝရွားပါးေနတာ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၆ ႏွစ္အတြင္း ျပန္ၾကည့္ရင္ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။
MCees ေတြ မိႈလိုေပါက္လာတာ ေကာင္းတဲ့အားပါ။ Hip-Hop က Culture တစ္ခုအေနနဲ႔ ရပ္တည္ရတာ။ ဒါေပမဲ့လိုအပ္ေနတဲ့အားကိုျဖည့္မွ Hip-Hop ရဲ႕အနာဂတ္ ကပိုၿပီးေကာင္း ေစမွာပါ။ Culture တစ္ခု ေရြ႕လ်ားဖို႔ Hip-Hop ရဲ႕ အဓိက Elements ေတြျဖစ္တဲ့ DJ, Graffiti, Beatbox & Break ကပါ အတူေရြ႕လ်ားမွ အေျခပိုခိုင္ မယ္။ သီခ်င္းတစ္ခုတည္း ဖန္တီးၿပီး Hip-Hop ကို ဆက္လက္ ရွင္သန္ဖို႔က ရင္ေလးစရာပါ။
၂ဝဝ၄ ေနာက္ပိုင္းမွာ Graffiti Writers ေတြထြက္လာၿပီ။ ၂ဝ၁ဝ ေနာက္ပိုင္းမွာ Turntable DJs မႏၲေလးကေနၿပီး Hip-Hop DJs ေပၚလာၿပီ။ ဒါဟာ Hip-Hop Culture အတြက္ ေရာင္နီသန္းတာျဖစ္လို႔ ပီတိျဖစ္မိတယ္။ အားအနည္းဆံုးက Breaking လုပ္မယ့္ B-Boys & B-Girls ခုထိ မေတြ႕သေလာက္ရွားေနတာပဲ။ ဒါဟာ Underground Hip-Hop Culture ကို ကြၽန္ေတာ္ျမင္ခဲ့တာေတြပဲလို႔ဆုိရင္း ၁၆ ႏွစ္တာ ဂီတပံုစံသစ္နဲ႔ ျမန္မာ Hip-Hop ယဥ္ေက်းမႈအေရြ႕လိႈင္းအေပၚကို ကြၽန္ေတာ့္ ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား အဆံုးသတ္လိုက္ရပါတယ္။
အနဂၢ - Popular News Journal
Underground Hip-Hop Mixtape အေခြကို အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က စစခ်င္း ပိုက္ဆံနဲ႔ေရာင္းရ မယ္လို႔ ျမင္မိတယ္။ ေရာင္းေစ်းကေတာ့ က်ပ္ ၂ဝဝ ကေန က်ပ္ ၅ဝဝ အတြင္း မွာျဖစ္သင့္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မေရာင္း ခင္မွာ အျမည္းသေဘာေလာက္ Online မွာေၾကာ္ျငာရလိမ့္မယ္။ အႏုပညာတစ္ခုကအလကား ေပးရတာ ျပႆနာမဟုတ္ပါဘူး။ အႏု ပညာဖန္တီးခြင့္က တခ်ဳိ႕သူေတြအတြက္ ဘဝနဲ႔ရင္းၿပီးလုပ္ကိုင္ရတာ ေတြရိွတယ္။ အဲဒီလို လူမ်ားရဲ႕အႏု ပညာကို ဆက္လက္ဖန္တီးႏိုင္ဖို႔ တစ္ဖက္တစ္လမ္းကေန ကူညီ ရင္ေတာ့ ေကာင္းတယ္လို႔ လတ္တေလာ စဥ္းစားလို႕ေတာ့ရပါတယ္။
အႏုပညာဖန္တီးမႈအားကို ၾကည့္ၿပီး ဒီအႏုပညာက ဆက္လက္ ၿပီးေရွ႕ဆက္မွာလား၊ ခဏတစ္ျဖဳတ္ ေလာက္ပဲ လုပ္တာလားဆိုတာလည္း ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ဆံုးျဖတ္ လို႔ရပါတယ္။ (ဒါက ၂ဝဝ သို႔မဟုတ္ ၅ဝဝ က်ပ္နဲ႔ ေရာင္းလာမယ့္အေခြကို မဝယ္ခင္ အျမန္စဥ္းစားသင့္တဲ့အခ်က္ကိုေရးတာပါ) ပရိသတ္ကပါ အားေပးမွ၊ Underground Hip-Hop Mixtape ကို ဝယ္ယူအားေပးမွ ဒီေစ်းကြက္ေပၚလာလိမ့္မယ္။ အဲဒီလို ဝယ္ယူအားေပးလို႔ရေအာင္ Underground Hip-Hop အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး ေစ်းကြက္ကိုစေဖာ္မွ Underground Hip-Hop Mixtape ေစ်းကြက္ ေပၚေပါက္လာမယ္။
Hip-Hop ေလာကက်ယ္ျပန္႔ဖို႔က Underground Hip-Hop ရဲ႕အားကအလြန္အေရးပါပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Hip-Hop စေပၚလာခဲ့တာ ၁၆ ႏွစ္ေက်ာ္ခဲ့ၿပီ။ Tu Ballz, Figi-D & Room 7 က စခဲ့တာ။ ACID, Theory ေတြျဖစ္လာတဲ့အခ်ိန္အထိ ဒီအဖြဲ႕ေတြအားလံုးကလည္း Underground Hip-Hop ကေနတက္လာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဘာေတြေတြ႕လာရလဲဆိုေတာ့ Break Dancers, Turntable DJs & Graffiti Writers ေတြကေတာ့ ျမန္မာ့ Hip-Hop မွာ လံုးဝရွားပါးေနတာ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၆ ႏွစ္အတြင္း ျပန္ၾကည့္ရင္ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။
MCees ေတြ မိႈလိုေပါက္လာတာ ေကာင္းတဲ့အားပါ။ Hip-Hop က Culture တစ္ခုအေနနဲ႔ ရပ္တည္ရတာ။ ဒါေပမဲ့လိုအပ္ေနတဲ့အားကိုျဖည့္မွ Hip-Hop ရဲ႕အနာဂတ္ ကပိုၿပီးေကာင္း ေစမွာပါ။ Culture တစ္ခု ေရြ႕လ်ားဖို႔ Hip-Hop ရဲ႕ အဓိက Elements ေတြျဖစ္တဲ့ DJ, Graffiti, Beatbox & Break ကပါ အတူေရြ႕လ်ားမွ အေျခပိုခိုင္ မယ္။ သီခ်င္းတစ္ခုတည္း ဖန္တီးၿပီး Hip-Hop ကို ဆက္လက္ ရွင္သန္ဖို႔က ရင္ေလးစရာပါ။
၂ဝဝ၄ ေနာက္ပိုင္းမွာ Graffiti Writers ေတြထြက္လာၿပီ။ ၂ဝ၁ဝ ေနာက္ပိုင္းမွာ Turntable DJs မႏၲေလးကေနၿပီး Hip-Hop DJs ေပၚလာၿပီ။ ဒါဟာ Hip-Hop Culture အတြက္ ေရာင္နီသန္းတာျဖစ္လို႔ ပီတိျဖစ္မိတယ္။ အားအနည္းဆံုးက Breaking လုပ္မယ့္ B-Boys & B-Girls ခုထိ မေတြ႕သေလာက္ရွားေနတာပဲ။ ဒါဟာ Underground Hip-Hop Culture ကို ကြၽန္ေတာ္ျမင္ခဲ့တာေတြပဲလို႔ဆုိရင္း ၁၆ ႏွစ္တာ ဂီတပံုစံသစ္နဲ႔ ျမန္မာ Hip-Hop ယဥ္ေက်းမႈအေရြ႕လိႈင္းအေပၚကို ကြၽန္ေတာ့္ ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား အဆံုးသတ္လိုက္ရပါတယ္။
အနဂၢ - Popular News Journal
မှတ်ချက်များ