အေမရိကကို အဦးဆံုး ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိသူမွာ အီတလီ ႏုိင္ငံသား ခရစၥတိုဖာ ကိုလံဘတ္စ္ဟု သမိုင္း စာအုပ္မ်ားမွာ ၿပီးခဲ့သည့္ ရာစုႏွစ္မ်ားစြာ ေဖာ္ျပလာခဲ့ၾကသည္။ အားလံုးကလည္း တညီတည္း လက္ခံထားၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္ တစ္၀န္း ေက်ာက္သားမ်ားမွာ ထြင္းထားေသာ စာလံုးမ်ား အရမူ ကိုလံဘတ္စ္ကို သမိုင္း စာအုပ္ထဲက ကန္ထုတ္ရမလို ျဖစ္လာၿပီ။အေမရိကကို တ႐ုတ္ေတြ စေတြ႕ခဲ့သည္။ ကိုလံဘတ္စ္ထက္ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ခ်ီ ေစာၿပီး တ႐ုတ္ေတြ အေမရိက ေျမေပၚ ေျခခ်ခဲ့ၾကသည္ဟု ေျမျပင္ အေထာက္အထားမ်ားက ဆိုေနၾကၿပီ။
ဥေရာပ ခရီးသြားမ်ားထက္ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ခ်ီေစာၿပီး တရုတ္ ခရီးသြားမ်ားက အေမရိက တိုက္ေပၚ ေျခခ်ခဲ့ၾကေၾကာင္း အေမရိက တိုက္တစ္၀န္း ေက်ာက္တံုးမ်ားမွာ ထြင္းထားေသာ ေရွးေဟာင္း တ႐ုတ္စာမ်ားက သက္ေသ ခံေနသည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ ေက်ာက္ထြင္း လက္ရာမ်ားသည္ မူလ အေမရိကန္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ လက္ရာမ်ားႏွင့္ အၿပိဳင္ ထြင္းထားသည္ကိုပင္ ေတြ႕ရသည္။
အီလီႏြိဳက္မွ ေက်ာက္ထြင္း လက္ေရးစာမ်ား ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ဂၽြန္ရက္ရွ္ကမ့္သည္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ နယူးမကၠဆီကို ျပည္နယ္ အယ္ဘူခြာခ်ဴရွိ ေရွးေဟာင္း ေက်ာက္ထြင္း ပံုႏွင္႔စာမ်ား ရွိေသာ ပီထ႐ို ဂလိုက္ဖ္ အမ်ဳိးသား အထိမ္းအမွတ္ လက္ရာမ်ားကို လွည့္လည္ ၾကည့္႐ႈေနစဥ္ တ႐ုတ္စာလံုးမ်ားကိုပါ သတိျပဳမိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ထိုတ႐ုတ္စာလံုး လက္ရာမ်ားသည္ ဘီစီ (၁၃၀၀) ခန္႔က လက္ရာမ်ား ျဖစ္မည္ဟု မစၥတာ ရက္ရွ္ကမ္႔က ခန္႔မွန္းထားသည္။ ၁၄၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ကာရစ္ဘီယန္ ပင္လယ္ထဲ ပထမဆံုး စေရာက္ၿပီး အေမရိကကို မထင္မွတ္ဘဲ ေတြ႕ရွိခဲ့ေသာ ဥေရာပသား ကိုလံဘတ္စ္ထက္ ႏွစ္ေပါင္း (၂၈၀၀) မွ် ေစာေနေခ်ေသး၏။
ခရစ္ၥတိုဖာ ကိုလံဘတ္စ္ အေမရိက မေရာက္ခင္ကတည္းက ကမၻာသစ္ဟု အမည္ တပ္ခံရေသာ အေမရိကႏွင့္ အေရွ႕ အာရွၾကား ကုန္သြယ္ လမ္းေၾကာင္းမ်ား ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သမိုင္း ဆရာမ်ားကလည္း ဆိုလိုက္သည္။ အလာဆကာ ျပည္နယ္ ေနရာရွိ ကိပ္အက္စ္ပန္းဘာ႔ဂ်္တြင္ ေၾကးထည္ပစၥည္း အမ်ားအျပားကို ေတြ႕ထားသည္။
ထိုေနရာတြင္ ေတြ႕ရေသာ ေၾကးထည္ ပစၥည္းမ်ား၊ လယ္သာေရအိတ္၊ ေၾကးခရာမ်ားသည္ ေအဒီ (၆၀၀) ခန္႔က ျဖစ္သည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက အတည္ ျပဳထားႏုိင္ၿပီ။ ထိုအခ်ိန္က အလာဆကာတြင္ ေၾကးထည္ လုပ္ႏုိင္ေသာ အေနအထား မရွိေသး။ ထိုေၾကးထည္မ်ားသည္ တရုတ္၊ ကိုရီးယားႏွင့္ ႐ုရွားေဒသမ်ားမွ လာျခင္း ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ဆိုထားသည္။““အလာဆကာ ေဒသနဲ႔ “ ယဥ္ေက်းမႈျမင့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း” ေတြျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္၊ ကိုရီးယား၊ ႐ုရွားတို႔ၾကား ကုန္သြယ္လမ္းေၾကာင္း အဆက္အစပ္ေတြကို က၊ြန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ထားပါတယ္””ဟု ေကာ္လိုရာဒို တကၠသိုလ္မွ တြဲဖက္ သုေတသန ပညာရွင္ အို၀န္မာဆန္က ေျပာသည္။
““ေျမာက္အေမရိက တစ္၀န္း ေက်ာက္သားေတြမွာ ေတြ႕ရတဲ့ တ႐ုတ္ ေရွးေဟာင္း စကားလံုးေတြရဲ႕ ေက်ာက္ထြင္းသားကို ၾကည့္႐ံုနဲ႔ အလြန္ေရွးက်တယ္ ဆိုတာ သိႏုိင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ တ႐ုတ္ စကားလံုးေတြဟာလည္း လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ခ်ီက သံုးခဲ့တဲ့ စာလံုးေတြ ျဖစ္ေနတယ္”” ဟု မစၥတာမာဆန္က ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။ေက်ာက္သား အေထာက္အထားမ်ား၊ အျခား သိပၸံနည္းက် ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ား အရကား တ႐ုတ္မ်ားသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း (၂၅၀၀) ေက်ာ္ ကတည္းက အေမရိက မူလ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ကူးလူး ဆက္ဆံမႈမ်ား ရွိေနၿပီဟု ေကာက္ခ်က္ ခ်စရာရွိေၾကာင္း မစၥတာမာဆန္က ေျပာသည္။
အေမရိကကို တ႐ုတ္ေတြ စေတြ႕သည္ဟု ေထာက္ျပစရာသည္ ေက်ာက္ထြင္း စာလံုးမ်ားသာ ရွိေသးေၾကာင္း၊ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ႐ႈေထာင့္အရ ၾကည့္ပါက အျခားေသာ သက္ေသခံ ပစၥည္းမ်ဳိးေတြ မရွိေသးသျဖင့္ အေမရိကကို တ႐ုတ္ေတြ စေတြ႕သည္ဟု သတ္မွတ္ရန္ မျဖစ္ႏုိင္ေသးေၾကာင္း ေရွးေဟာင္း သုေတသန ပညာရွင္မ်ားက ေ၀ဖန္လ်က္ရွိသည္။အီလီႏြိဳက္မွ ေက်ာက္ထြင္း လက္ေရးစာမ်ား ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ဂၽြန္ရက္ရွ္ကမ့္ကလည္း ေက်ာက္ထြင္း တ႐ုတ္စာလံုးမ်ားကို ေထာက္ျခင္းျဖင့္ အေမရိက တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္မ်ား ထို႔ထက္ ႏွစ္ေထာင္ခ်ီ ေစာေစာကတည္းက အဆက္အဆံ ရွိခဲ့ရမည္ဟု ဆိုလိုက္သည္။
အေမရိကန္ တစ္၀န္း နယူးမကၠစီကို၊ ကယ္လီဖိုးနီးယား၊ အိုကလာဟိုးမား၊ ယူးတား၊ အရီဇိုးနားႏွင့္ နီဗားဒါးတို႔တြင္ ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိထားေသာ ေက်ာက္ထြင္း တ႐ုတ္စာလံုး (၈၄) ခုကို မစၥတာ ရက္ရွ္ကမ့္က တင္ျပသည္။ တ႐ုတ္ ေရွးစာလံုး ကၽြမ္းက်င္ သူမ်ားကလည္း ထိုစာလံုးမ်ားသည္ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ခ်ီက သံုးစြဲခဲ႔ၿပီး တိမ္ေကာခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေသာ စာလံုးမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆိုထားၾကသည္။ အယ္ဘူခြာ ခ်ဴရွိတြင္ မစၥတာ ရက္ရွ္ကမ့္ ေတြ႕ခဲ့ေသာ စာလံုးမ်ားသည္ ရွန္မင္းဆက္ေခတ္ (၁၇၆၀-၁၅၂၀ ဘီစီ) စာလံုးမ်ား ျဖစ္မည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက မွန္းထားသည္။
ပီထ႐ိုဂလိုက္ဖ္ အမ်ဳိးသား အထိမ္းအမွတ္ လက္ရာ မ်ားထဲတြင္လည္း ေခြး၊ ပန္း၊ ေျမႀကီး စသည္တို႔ကို ရည္ညႊန္းေသာ ေရွးေဟာင္း တ႐ုတ္စာလံုးမ်ား ပါ၀င္ေနေၾကာင္း မစၥတာ ရက္ရွ္ကမ့္က ေျပာသည္။ အရီဇိုးနားရွိ သစ္ေတာ ႀကိဳး၀ိုင္း တစ္ခုအတြင္း၌လည္း ဘီစီ (၅၀၀)ခန္႔ကဟု ခန္႔မွန္းရေသာ တ႐ုတ္စာလံုးမ်ား ေတြ႕ရၿပီး ဆင္ကို ရည္ညႊန္းေသာ စာလံုးမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။နီဗားဒါး ျပည္နယ္ ဂရိပ္ဗိုင္း ေခ်ာက္ကမ္းပါးတြင္ ေတြ႕ရေသာ “သြား”ကို ရည္ညႊန္းသည့္ တ႐ုတ္ စာလံုးက ဘီစီ (၁၃၀၀) ခန္႔ကတည္းက ေရးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ၎က ဆက္လက္ ေထာက္ျပသည္။
အရီဇိုးနားမွာ ေတြ႕ရေသာ ေက်ာက္ထြင္း တ႐ုတ္စာ တစ္ခုတြင္လည္း ““လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္ႏွစ္က ေတြ႕ဆံုၿပီးေနာက္ ခြဲခြာခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ဆယ္ႏွစ္ ေနလွ်င္ ျပန္ေတြ႕မည္ဟု ကတိထားသည့္ အတိုင္း ယခု ျပန္ေတြ႕ၾကၿပီ။ ခရီးစဥ္ ေအာင္ျမင္သည္”” ဟု တ႐ုတ္ ေရွးေဟာင္း ဘာသာျဖင့္ ေရးထားသည္။
မစၥတာရက္ရွ္ကမ့္သည္ အေမရိက တိုက္ေပၚမွ ေရွးေဟာင္း တ႐ုတ္ သက္ေသခံမ်ား အေၾကာင္း စာတမ္း တစ္ေစာင္ ျပဳစုထားသည္။ ထိုစာတမ္းကို ယခုအခါ ပညာရွင္မ်ားအား ျပသကာ စစ္ေဆးမႈ ခံယူထားဆဲ ျဖစ္သည္။ ေက်ာက္ထြင္း စာလံုးမ်ားကိုလည္း အတုလား အစစ္လား သိႏုိင္ေအာင္ သိပၸံနည္းက် စစ္ေဆးသြားမည္ ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိ ေလ႔လာမႈ အရပင္ အတု ျဖစ္ႏုိင္ေျခ အလြန္နည္းေၾကာင္း မစၥတာ ရက္ရွ္ကမ့္က ေျပာသည္။
မစၥတာ ရက္ရွ္ကမ့္ ေတြ႕ရွိထားေသာ ေက်ာက္ထြင္း တ႐ုတ္ စာလံုးမ်ားကို အဓိပၸာယ္ ေဖာ္ဖို႔ ဘာကလီ ကယ္လီဖိုးနီးယား တကၠသိုလ္ မွ တ႐ုတ္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ အထူး ကၽြမ္းက်င္သူ ေဒါက္တာ ေဒးဗစ္ႏိုက္တေလ ကလည္း ကူညီမည္ဟု ကတိျပဳထားသည္။ပီထ႐ိုဂလိုက္ဖ္ အမ်ဳိးသား အထိမ္းအမွတ္ လက္ရာမ်ား ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရး စင္တာ အႀကီးအကဲ ေဒါက္တာ မိုက္ကယ္ မက္ဒရာႏိုကလည္း မစၥတာ ရက္ရွ္ကမ့္ ေတြ႕ထားေသာ တ႐ုတ္ စာလံုးပံုမ်ားသည္ ေဒသခံ မူလ အေမရိကန္ တုိင္းသားမ်ား၏ အေရးအသားပံုမ်ားႏွင့္ သေဘာသြားခ်င္း လံုး၀ ေရာယွက္ျခင္းမရွိဘဲ သီးျခား အဓိပၸာယ္ ေဆာင္ေနေၾကာင္း ေတြ႕ရရာ တ႐ုတ္ လူမ်ဳိးမ်ားက ေရးထိုးထားျခင္း ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု သံုးသပ္ထားသည္။
messenger
မှတ်ချက်များ